×
- О центре
- Клинические направления…
- Научная деятельность…
- Пациентам
- Мемлекеттік тіл
Медициналық терминология…
Республикалық терминология комиссиясы2025 жылғы 18 сәуірдегі отырысында бекіткен терминдер
| Демография саласында қолданылатын терминдер | ||
| р/с | орыс тілінде | қазақ тілінде |
| «бегство белых» | «ақ нәсілділердің қашуы» | |
| «поколение сэндвича» | «сэндвич ұрпақ» | |
| абсолютный демографический показатель | абсолют демографиялық көрсеткіш | |
| абсолютный прирост населения | халықтың абсолют өсімі | |
| автохтонное население | автохтон халық | |
| аграрное перенаселение | аграрлық артық қоныстану | |
| агрегативные таблицы смертности | өлім-жітімнің агрегатив кестелері | |
| адаптация мигрантов | көшіп-қонушылардың бейімделуі | |
| акселерация детей | балалар акселерациясы | |
| актуарные таблицы смертности | өлім-жітімнің актуар кестесі | |
| анализ возрастной структуры | жас құрылымын талдау | |
| аннулирование брака | некенің күшін жою | |
| антенатальная смертность | антенатал өлім-жітім | |
| антимальтузианский подход | антимальтусшыл амал | |
| антинаталист | антинаталшы | |
| ассимиляция | ассимиляция | |
| баланс населения | халық балансы | |
| безбрачие | некесіздік | |
| безвозвратная миграция | қайтымсыз көші-қон | |
| бесконтрольная миграция | бақылаусыз көші-қон | |
| биодемография | биодемография | |
| бракоразводный процесс | ажырасу үдерісі | |
| бракосочетание | некелесу | |
| брачная когорта | некелі кохорт | |
| брачная пара | некелі жұп | |
| брачная рождаемость | некелік туылу | |
| брачная структура населения | халықтың некелік құрылымы | |
| брачное состояние | неке жай-күйі | |
| брачный состав населения | халықтың некелік құрамы | |
| брутто-коэффициент воспроизводства населения | халықтың өсіп-өнуінің брутто коэффициенті | |
| брутто-коэффициент рождаемости | туылудың брутто коэффициенті | |
| брутто приведённое исходное стационарное население | брутто келтірілген бастапқы стационарлық халық | |
| брутто продолжительность трудовой деятельности | еңбек қызметінің брутто ұзақтығы | |
| брутто стационарное население | брутто стационар халық | |
| брутто-миграция | брутто көші-қон | |
| брутто-потенциал прироста населения | халық өсімінің брутто әлеуеті | |
| брутто-продуктивность брака | некеде брутто ұрпақты болу | |
| бюллетень смертности | өлім-жітім бюллетені | |
| валовая миграция | жалпы көші-қон | |
| величина демографического потенциала | демографиялық әлеует шамасы | |
| вероятная продолжительность жизни | өмір сүрудің ықтимал ұзақтығы | |
| вероятность демографического события | демографиялық оқиға ықтималдығы | |
| вероятность дожития до следующего возраста | келесі жасқа жету ықтималдығы | |
| вероятность не дожить | межелі жасқа жетпеу ықтималдығы | |
| вероятность прожить | өмір сүру ықтималдығы | |
| вероятность рождения | туу ықтималдығы | |
| вероятность смерти | өлім ықтималдығы | |
| вероятность умереть | қайтыс болу ықтималдығы | |
| внебрачная рождаемость | некесіз туылу | |
| внебрачное рождение | некесіз туу | |
| внешняя миграция | сыртқы көші-қон | |
| внутренний мигрант | ішкі мигрант | |
| внутригородская миграция | қалаішілік көші-қон | |
| внутрирегиональная миграция | өңірішілік көші-қон | |
| военная демография | әскери демография | |
| возвратившийся мигрант | қайта оралған көшіп-қонушы | |
| возвратная миграция | кері көші-қон | |
| возраст расторжения брака | некені бұзу жасы | |
| возрастная аккумуляция | жасына қарай жинақталу | |
| возрастная пирамида | жас пирамидасы | |
| возрастная структура населения | халықтың жастық құрылымы | |
| возрастной коэффициент | жас коэффициенті | |
| возрастно-половая пирамида населения | халықтың жас-жыныстық пирамидасы | |
| возрастно-половая структура населения | халықтың жас-жыныстық құрылымы | |
| возрастно-половой состав населения | халықтың жас-жыныстық құрамы | |
| воспроизводственный потенциал | өсіп-өну әлеуеті | |
| временная миграция | уақытша көші-қон | |
| временно проживающее население | уақытша тұратын халық | |
| время переписи | санақ уақыты | |
| вторичная половая пропорция | екіншілік жыныстық пропорция | |
| вторичное соотношение полов | жыныстардың екіншілік арақатынасы | |
| выборочная перепись | іріктемелі санақ | |
| выборочное демографическое обследование | іріктемелі демографиялық зерттеп-қарау | |
| вынужденный переселенец | еріксіз қоныс аударушы | |
| гендерная идентичность | гендерлік сәйкестік | |
| гендерная теория миграции | көші-қонның гендерлік теориясы | |
| гендерное равенство | гендерлік теңдік | |
| генеративная смертность | генератив өлім-жітім | |
| генеративный возраст | генератив жас | |
| генеративный период | генератив кезең | |
| генетическая демография | генетикалық демография | |
| географическая демография | географиялық демография | |
| географическая структура населения | халықтың географиялық құрылымы | |
| геодемография | геодемография | |
| гибрид первого поколения | бiрiншi ұрпақ гибриді | |
| гиперурбанизация | гиперқалалану | |
| гипотетическая когорта | гипотезалық кохорт | |
| гипотетическое поколение | гипотезалық ұрпақ | |
| глобализация миграции | көші-қон жаһандануы | |
| глобальное демографическое выравнивание | жаһандық демографиялық теңестіру | |
| глобальные проблемы народонаселения | тұрғын халықтың жаһандық проблемалары | |
| городское поселение | қалалық қоныс | |
| городское население | қала халқы | |
| городской житель | қала тұрғыны | |
| градообразующее население | қалатүзуші халық | |
| градообслуживающее население | қалаға қызмет көрсетуші халық | |
| густота населения | халық тығыздығы | |
| дата наступления события | оқиғаның басталу күні | |
| дата переписи населения | халық санағы күні | |
| движение населения | халық қозғалысы | |
| дезурбанизация | қаласыздану | |
| демограф | демограф | |
| демографическая амортизация | демографиялық амортизация | |
| демографическая безопасность | демографиялық қауіпсіздік | |
| демографическая гармония | демографиялық үйлесімділік | |
| демографическая диверсификация | демографиялық әртараптандыру | |
| демографическая ёмкость территории | аумақтың демографиялық сыйымдылығы | |
| демографическая инверсия | демографиялық инверсия | |
| демографическая инвестиция | демографиялық инвестиция | |
| демографическая инновация | демографиялық инновация | |
| демографическая история | демографиялық тарих | |
| демографическая карта | демографиялық карта | |
| демографическая категория | демографиялық санат | |
| демографическая компенсация | демографиялық өтем | |
| демографическая модель | демографиялық модель | |
| демографическая модернизация | демографиялық жаңғыру | |
| демографическая мощность | демографиялық қуат | |
| демографическая наука | демография ғылымы | |
| демографическая обстановка | демографиялық ахуал | |
| демографическая проблема | демографиялық проблема | |
| демографическая революция | демографиялық революция | |
| демографическая резильентность | демографиялық резилиенттілік | |
| демографическая ситуация | демографиялық жағдаят | |
| демографическая справедливость | демографиялық әділдік | |
| демографическая структура | демографиялық құрылым | |
| демографическая таблица | демографиялық кесте | |
| демографическая тенденция | демографиялық үрдіс | |
| демографическая теория | демографиялық теория | |
| демографическая устойчивость | демографиялық орнықтылық | |
| демографическая уязвимость | демографиялық осалдық | |
| демографическая характеристика | демографиялық сипаттама | |
| демографическая цель | демографиялық мақсат | |
| демографическая школа | демографиялық мектеп | |
| демографическая экспансия | демографиялық экспансия | |
| демографическая экспертиза | демографиялық сараптама | |
| демографическая эффективность | демографиялық тиімділік | |
| демографическая яма | демографиялық шұңқыр | |
| демографические волны | демографиялық толқындар | |
| демографические исследования | демографиялық зерттеулер | |
| демографические коэффициенты | демографиялық коэффициенттер | |
| демографические перемены | демографиялық өзгерістер | |
| демографические пирамиды | демографиялық пирамидалар | |
| демографические совокупности | демографиялық жиынтықтар | |
| демографические таблицы | демографиялық кестелер | |
| демографические явления | демографиялық құбылыстар | |
| демографический алармизм | демографиялық алаңдаушылық | |
| демографический анализ | демографиялық талдау | |
| демографический баланс | демографиялық теңгерім | |
| демографический детерминизм | демографиялық детерминизм | |
| демографический ежегодник | демографиялық жылнама | |
| демографический императив | демографиялық императив | |
| демографический индекс | демографиялық индекс | |
| демографический институт | демографиялық институт | |
| демографический капитал | демографиялық капитал | |
| демографический максимализм | демографиялық максимализм | |
| демографический метод | демографиялық әдіс | |
| демографический переход | демографиялық өту | |
| демографический потенциал | демографиялық әлеует | |
| демографический прогноз | демографиялық болжам | |
| демографический профиль | демографиялық бейін | |
| демографический процесс | демографиялық үдеріс | |
| демографический рост | демографиялық өсу | |
| демографический транзит | демографиялық транзит | |
| демографический утопизм | демографиялық утопизм | |
| демографический фактор | демографиялық фактор | |
| демографический фатализм | демографиялық фатализм | |
| демографический цикл | демографиялық цикл | |
| демографический шок | демографиялық есеңгіреу | |
| демографическое воспроизводство | демографиялық өсіп-өну | |
| демографическое давление | демографиялық қысым | |
| демографическое законодательство | демографиялық заңнама | |
| демографическое обследование | демографиялық зерттеп-қарау | |
| демографическое омоложение | демографиялық жасару | |
| демографическое поведение | демографиялық мінез-құлық | |
| демографическое положение | демографиялық жағдай | |
| демографическое пространство | демографиялық кеңістік | |
| демографическое равновесие | демографиялық тепе-теңдік | |
| демографическое развитие | демографиялық даму | |
| демографическое районирование | демографиялық аудандастыру | |
| демографическое событие | демографиялық оқиға | |
| демографическое состояние | демографиялық жай-күй | |
| демографическое старение | демографиялық қартаю | |
| демография меньшинств | азшылық демографиясы | |
| демоскопия | демоскопия | |
| депопуляция | депопуляция | |
| депопуляция населения | халық депопуляциясы | |
| депрессивный район | депрессиялы аудан | |
| дескриптивная демография (описательная демография) | дескриптив демография (сипаттамалы демография) | |
| детерминанты репродуктивного поведения | репродуктив мінез-құлық детерминанттары | |
| детородный возраст | бала туатын жас | |
| детородный период | бала туатын кезең | |
| детская смертность | бала өлім-жітімі | |
| диаграмма Лексиса | Лексис диаграммасы | |
| динамика населения | халық динамикасы | |
| динамика численности населения | халық санының динамикасы | |
| динамическая модель демографии | демографияның динамикалық моделі | |
| дискриминация мигрантов | көшіп-қонушыларды кемсіту | |
| дисперсно-племенное расселение | шашыраңқы-тайпалық қоныстану | |
| дисперсный способ расселения | қоныстандырудың шашыраңқылық тәсілі | |
| дифференциальная миграция | дифференциал көші-қон | |
| дифференциальная рождаемость | дифференциал туылу | |
| дифференциальная смертность | дифференциал өлім-жітім | |
| дифференциация рождаемости | туылуды саралау | |
| дифференцированная таблица брачности | сараланған некелесу кестесі | |
| диффузия норм малодетности | аз балалы болу нормаларының диффузиясы | |
| диффузия репродуктивных установок | репродуктив ұстанымдар диффузиясы | |
| диффузия типов репродуктивного поведения | репродуктив мінез-құлық типтерінің диффузиясы | |
| длина поколения | ұрпақтың жас ұзақтығы | |
| длительность брака | неке ұзақтығы | |
| добровольная миграция | ерікті көші-қон | |
| долголетие | ұзақ өмір сүру | |
| долгосрочная миграция | ұзақмерзімді көші-қон | |
| естественная рождаемость населения | халықтың табиғи туылуы | |
| естественная убыль населения | халықтың табиғи кемуі | |
| естественное движение населения | халықтың табиғи қозғалысы | |
| естественный прирост населения | халықтың табиғи өсімі | |
| желаемое число детей | қалаулы бала саны | |
| женский перевес | әйел санының басымдығы | |
| женское поколение | әйел ұрпақ | |
| женщина репродуктивного возраста | репродуктив жастағы әйел | |
| живущие | өмір сүрушілер | |
| жизнедеятельность населения | халықтың тыныс-тіршілігі | |
| жизненный потенциал населения | халықтың өмір сүру әлеуеті | |
| жизненный уровень населения | халықтың тұрмыс деңгейі | |
| жители депрессивного района | депрессиялы аудан тұрғындары | |
| заключение брака | неке қию | |
| закономерность демографической ситуации | демографиялық жағдаят заңдылығы | |
| законы народонаселения | тұрғын халық заңдары | |
| закрытое население | жабық халық | |
| замещающая миграция | орынбасушы көші-қон | |
| замещение поколений | ұрпақтың орнын басу | |
| замкнутое население | тұйық халық | |
| зарегистрированный брак | тіркелген неке | |
| заселение | қоныстану | |
| застойное перенаселение | тоқыраулы артық қоныстану | |
| зелёная демография | жасыл демография | |
| зональное размещение населения | халықты аймақтық орналастыру | |
| зрелый возраст | толысқан жас | |
| идеальное число детей в семье | отбасындағы балалардың идеал саны | |
| избыток населения | халық санының артықтығы | |
| избыточное население | артық халық | |
| измерение рождаемости | туылуды өлшеу | |
| измерение смертности | өлім-жітімді өлшеу | |
| иммиграция населения | халық көшіп келуі | |
| индекс Биллетера | Биллетер индексі | |
| индекс брачности | некелесу индексі | |
| индекс гендерного неравенства | гендерлік теңсіздік индексі | |
| индекс гипотетического минимума естественной рождаемости | табиғи туылудың гипотезалық минимум индексі | |
| индекс глубины старения | қартаю тереңдігі индексі | |
| индекс детности | балалы болу индексі | |
| индекс жизненности | өміршеңдік индексі | |
| индекс избыточной смертности | артық өлім-жітім индексі | |
| индекс концентрации населения | халықтың шоғырлану индексі | |
| индекс миграционных предпочтений | көші-қон тартымдылығы индексі | |
| индекс нуклеаризации | нуклеаризация индексі | |
| индекс Пирла, индекс Перля | Пөрл индексі | |
| индекс плавности возрастной структуры | жас құрылымының тегістік индексі | |
| индекс Покровского | Покровский индексі | |
| индекс половой пропорции | жыныстық пропорция индексі | |
| индекс рождаемости | туылу индексі | |
| индекс сверхсмертности | жоғары өлім-жітім индексі | |
| индекс смертности | өлім-жітім индексі | |
| индекс старения | қартаю индексі | |
| индекс стоимости жизни | өмір сүру құнының индексі | |
| индексы Коула | Коул индекстері | |
| индикатор повозрастной смертности | өлім-жітімнің жасқа қарай индикаторы | |
| инерция демографического роста | демографиялық өсу инерциясы | |
| иногородний | өзгемекендік | |
| институциональное население | институциялық халық | |
| институциональные концепции рождаемости | туылудың институциялық тұжырымдамалары | |
| инструментарий переписи | санақ құралнамасы | |
| интенсивная демографическая политика | қарқынды демографиялық саясат | |
| интенсивность вынужденной иммиграции | еріксіз көшіп келу қарқындылығы | |
| интенсивность демографического процесса | демографиялық үдеріс қарқындылығы | |
| интенсивность миграции | көші-қон қарқындылығы | |
| интранатальная смертность | интранатал өлім-жітім | |
| истинный коэффициент естественного прироста населения | халықтың табиғи өсімінің шынайы коэффициенті | |
| истинный коэффициент прироста стабильного населения | тұрақтанған халық өсімінің ақиқат коэффициенті | |
| истинный коэффициент рождаемости | туылудың ақиқат коэффициенті | |
| истинный коэффициент смертности | өлім-жітімнің ақиқат коэффициенті | |
| историческая демография | тарихи демография | |
| исходное население | бастапқы халық | |
| календарь брачности | некелесу күнтізбесі | |
| календарь демографического процесса | демографиялық үдеріс күнтізбесі | |
| календарь деторождения | бала туу күнтізбесі | |
| календарь рождений | туу күнтізбесі | |
| категория населения | халық санаты | |
| квазистабильное население | квазитұрақтанған халық | |
| квоты на миграцию | көші-қон квоталары | |
| классификация возраста | жас жіктелімі | |
| классификация семей | отбасы жіктелімі | |
| климатическая миграция | климаттық көші-қон | |
| когорта | кохорт | |
| когорта мигрантов | көшіп-қонушылар кохорты | |
| когортная рождаемость | кохорттық туылу | |
| когортные таблицы смертности | өлім-жітімнің кохорттық кестесі | |
| когортный анализ | кохорттық талдау | |
| когортный метод | кохорттық әдіс | |
| конвенциональный репродуктивный период | конвенционал репродуктивті кезең | |
| консенсуальный брак | консенсусты неке | |
| консенсуальный брачный союз | консенсусты неке одағы | |
| контроль рождаемости | туылуды бақылау | |
| контроль роста численности населения | халық саны өсуін бақылау | |
| контрурбанизация | контрқалалану | |
| конфликт поколений | ұрпақтар қақтығысы | |
| концентрация населения | халықтың шоғырлануы | |
| концепт «демографического мира» | «демографиялық әлем» концепті | |
| концепция естественной рождаемости | табиғи туылу тұжырымдамасы | |
| концепция саморегуляции демографической системы | демографиялық жүйенің өзін-өзі реттеу тұжырымдамасы | |
| концепция человеческого капитала | адами капитал тұжырымдамасы | |
| концепция человеческого развития | адам дамуының тұжырымдамасы | |
| коренное население | байырғы халық | |
| коренные жители | байырғы тұрғындар | |
| корень демографической таблицы | демографиялық кесте түбірі | |
| корень таблицы смертности | өлім-жітім кестесінің түбірі | |
| корневая семья | түбір отбасы | |
| косвенный метод стандартизации | стандарттаудың жанама әдісі | |
| коэффициент брачной рождаемости | некеде туылу коэффициенті | |
| коэффициент брачности | некелесу коэффициенті | |
| коэффициент выбытия | шығып кету коэффициенті | |
| коэффициент демографической нагрузки | демографиялық жүктеме коэффициенті | |
| коэффициент депопуляции | депопуляция коэффициенті | |
| коэффициент детерминации | детерминация коэффициенті | |
| коэффициент детности | балалы болу коэффициенті | |
| коэффициент детской смертности | бала өлім-жітімінің коэффициенті | |
| коэффициент дожития | межелі жасқа жету коэффициенті | |
| коэффициент материнской смертности | ана өлім-жітімінің коэффициенті | |
| коэффициент миграции | көші-қон коэффициенті | |
| коэффициент младенческой смертности | нәресте өлім-жітімі коэффициенті | |
| коэффициент пенсионной нагрузки | зейнеткерлік жүктеме коэффициенті | |
| коэффициент передвижки возрастов | жасына қарай жылжыту коэффициенті | |
| коэффициент продуктивности браков | неке өнімділігінің коэффициенті | |
| коэффициент разводимости | ажырасу коэффициенті | |
| коэффициент роста населения | халықтың өсу коэффициенті | |
| коэффициент семейности | отбасылық коэффициенті | |
| коэффициент смертности | өлім-жітім коэффициенті | |
| коэффициент старения населения | халықтың қартаю коэффициенті | |
| коэффициент частоты беременностей | жүктілік жиілігі коэффициенті | |
| коэффициенты воспроизводства населения | халықтың өсіп-өну коэффициенттері | |
| коэффициенты миграционной нагрузки | көші-қон жүктемесінің коэффициенттері | |
| краткие таблицы брачности | некеде болудың қысқаша кестелері | |
| краткие таблицы смертности | өлім-жітімнің қысқаша кестелері | |
| краткосрочная миграция | қысқамерзімді көші-қон | |
| кривые брачности | некелесу қисығы | |
| кривые рождаемости | туылу қисығы | |
| кровнородственный брак | қаны бір неке | |
| кумулятивный коэффициент рождаемости | туылудың кумулятив коэффициенті | |
| лавинообразный рост населения | халықтың қауырт өсуі | |
| левират, ужичество, амангерство | әмеңгерлік | |
| линия возраста | жас сызығы | |
| линия времени | уақыт сызығы | |
| линия жизни | өмір сүру сызығы | |
| логистическая теория роста населения | халық өсуінің логистикалық теориясы | |
| ложная урбанизация | жалған қалалану | |
| локализация совокупностей индивидов | жеке тұлғалар жиынтықтарын локалдау | |
| локализация совокупностей событий | оқиғалар жиынтығын локалдау | |
| людность поселения | қоныстағы халық тығыздығы | |
| макет демографической таблицы | демографиялық кесте макеті | |
| малодетная семья | азбалалы отбасы | |
| малые этносы | аз этностар | |
| математическая демография | математикалық демография | |
| материнская смертность | ана өлім-жітімі | |
| матримониальная семья | матримониал отбасы | |
| маятниковая миграция | барыс-келіс көші-қоны | |
| медианный возраст | медианалық жас | |
| медицинская демография | медициналық демография | |
| мертворождаемость | өлі туылу | |
| мертворождение | өлі туу | |
| местный житель | жергілікті тұрғын | |
| метод Буняковского | Буняковский әдісі | |
| метод гипотетического поколения | гипотезалық ұрпақ әдісі | |
| метод когортного анализа | кохорттық талдау әдісі | |
| метод передвижки по возрастам | жасына қарай жылжыту әдісі | |
| метод поперечного анализа | көлденең талдау әдісі | |
| метод потенциальной демографии | әлеуетті демография әдісі | |
| метод продольного анализа | бойлық талдау әдісі | |
| метод реального поколения | шынайы ұрпақ әдісі | |
| метод стандартизации | стандарттау әдісі | |
| метод условного поколения | шартты ұрпақ әдісі | |
| механический прирост населения | халықтың механикалық өсімі | |
| механическое движение населения | халықтың механикалық қозғалысы | |
| миграционная когорта | көші-қон кохорты | |
| миграционное движение населения | халықтың көші-қон қозғалысы | |
| миграционные волны | көші-қон толқындары | |
| миграционные сети | көші-қон желілері | |
| миграционный оборот | көші-қон айналымы | |
| миграционный потенциал | көші-қон әлеуеті | |
| миграционный поток | көші-қон ағыны | |
| миграционный прирост | көші-қон өсімі | |
| микродемография | микродемография | |
| микромиграция населения | халықтың шағын көші-қоны | |
| микромодели населения | халық микромоделдері | |
| микроперепись | микросанақ | |
| младенческая смертность | нәресте өлім-жітімі | |
| многобрачие | көпнекелілік | |
| модальная продолжительность жизни | өмірдің модал ұзақтығы | |
| модальный возраст | модал жас | |
| модальный возраст смерти | өлімнің модал жасы | |
| модели стабильного населения | тұрақтанған халық моделі | |
| модели стационарного населения | стационар халық моделі | |
| модель повозрастной функции брачности | некеде болудың жасқа қарай функциясының моделі | |
| модель повозрастной функции рождаемости | туылудың жасқа қарай функциясы моделі | |
| модель рождаемости | туылу моделі | |
| модель смертности | өлім-жітім моделі | |
| модель стабильного населения | тұрақтанған халық моделі | |
| модельная вероятность смертности | өлім-жітімнің моделдік ықтималдығы | |
| молчаливое поколение | бұйығы ұрпақ | |
| момент брутто стационарности населения | халық стационарлылығының брутто моменті | |
| момент нетто стационарности населения | халық стационарлығының нетто моменті | |
| момент стационарности населения | халық стационарлығы моменті | |
| мужское поколение | ер ұрпақ | |
| мужской перевес | ерлер санының басымдығы | |
| неолокальный брак | неолокал отбасы | |
| неомальтузианство | неомальтусшылдық | |
| нетто-коэффициент воспроизводства населения | халық өсіп-өнуінің нетто коэффициенті | |
| нетто-миграция | нетто көші-қон | |
| нетто-плодовитость брака | некенің нетто өсімталдылығы | |
| нетто-продуктивность брака | некенің нетто өнімділігі | |
| нетто-стационарное население | нетто-стационар халық | |
| нетто-функция рождаемости | туылудың нетто функциясы | |
| нулевой прирост населения | халықтың нөлдік өсімі | |
| обследование населения | халықты зерттеп-қарау | |
| обследование рождаемости | туылуды зерттеп-қарау | |
| общие таблицы брачности | некелесудің жалпы кестелері | |
| общий жизненный потенциал | жалпы тіршілік әлеуеті | |
| общий коэффициент брачности | некелесудің жалпы коэффициенті | |
| общий коэффициент разводимости | ажырасудың жалпы коэффициенті | |
| общий коэффициент рождаемости | туылудың жалпы коэффициенті | |
| общий коэффициент смертности | өлім-жітімнің жалпы коэффициенті | |
| ожидаемая продолжительность жизни | өмір сүрудің күтілетін ұзақтығы | |
| ожидаемое число детей | күтілетін бала саны | |
| ожидаемое число рождений | туудың күтілетін саны | |
| ожидаемый поток мигрантов | көшіп-қонушылардың күтілетін ағыны | |
| оптимизация демографических процессов | демографиялық үдерістерді оңтайландыру | |
| оптимизация демографических структур | демографиялық құрылымдарды оңтайландыру | |
| основная семья | негізгі отбасы | |
| открытое население | ашық халық | |
| оценка численности населения | халық санын бағалау | |
| первичная половая пропорция | біріншілік жыныстық пропорция | |
| первичное соотношение полов | жыныстардың біріншілік арақатынасы | |
| первопричина смерти | өлімнің бастапқы себебі | |
| передвижка по возрастам | жасына қарай жылжыту | |
| перенаселение | артық қоныстану | |
| периодизация возраста | жасты кезеңдерге бөлу | |
| планирование семьи | отбасын жоспарлау | |
| плотность демографических событий | демографиялық оқиғалар тығыздығы | |
| плотность населения | халық тығыздығы | |
| плотность рождений | туу тығыздығы | |
| повозрастная смертность | жасқа қарай өлім-жітім | |
| повозрастная функция рождаемости | туылудың жасқа қарай функциясы | |
| показатель суммарной плодовитости брака | некенің жиынтық өсімталдық көрсеткіші | |
| поколение | ұрпақ | |
| поколение Next | Next ұрпақ | |
| поколение X | X ұрпақ | |
| поколение Y | Y ұрпақ | |
| поколение Z | Z ұрпақ | |
| поколение альфа | альфа ұрпақ | |
| поколение будущее | келешек ұрпақ | |
| поколение зумеры | зумер ұрпақ | |
| поколение миллениалов (поколение милленум) | миллениал ұрпақ (миллениум ұрпақ) | |
| полигамный брак | полигам неке | |
| политика народонаселения | тұрғын халық саясаты | |
| политическая демография | саяси демография | |
| полная семья | толық отбасы | |
| половая пропорция при рождении | туу кезіндегі жыныстық пропорция | |
| половозрастная пирамида | жыныс-жас пирамидасы | |
| полустабильное население | жартылай тұрақтанған халық | |
| поперечный анализ | көлденең талдау | |
| порядок вымирания | өмірден өту реті | |
| порядок дожития | межелі жасқа жету реті | |
| порядок живорождения | тірі туу реті | |
| порядок рождения | туу реті | |
| постнатальная смертность | постнатал өлім-жітім | |
| постнеонатальная смертность | постнеонатал өлім-жітім | |
| постоянная миграция | тұрақты көші-қон | |
| постоянное население | тұрақты халық | |
| потенциал брачности | некелесу әлеуеті | |
| потенциал демографического роста | демографиялық өсу әлеуеті | |
| потенциал рождаемости | туылу әлеуеті | |
| потенциал роста населения | халықтың өсу әлеуеті | |
| потенциальная демография | әлеуетті демография | |
| предельное стабильное население | шекті тұрақтанған халық | |
| предмет демографии | демография пәні | |
| приведённое исходное брутто население | бастапқы келтірілген брутто халық | |
| приведённое исходное население | келтірілген бастапқы халық | |
| приведённое исходное нетто-население | келтірілген бастапқы нетто-халық | |
| приграничная миграция | шекара маңындағы көші-қон | |
| прикладная демография | қолданбалы демография | |
| принудительная миграция | мәжбүрлі көші-қон | |
| принципы потенциальной демографии | әлеуетті демография қағидаттары | |
| приписное население | есепке алынған халық | |
| прирост населения | халық өсімі | |
| прогноз воспроизводства населения | халықтың өсіп-өну болжамы | |
| прогнозирование населения | халықты болжау | |
| прогрессирующее население | өсіп келе жатқан халық | |
| продольная демография | бойлық демография | |
| продольное обследование | бойлық зерттеу | |
| продольный анализ | бойлық талдау | |
| продуктивность семьи | отбасы өнімділігі | |
| простое замещение поколений | ұрпақтың қарапайым алмасуы | |
| профиль миграции | көші-қон бейіні | |
| процесс «старение сверху» | «жоғарыдан қартаю» үдерісі | |
| процесс «старение снизу» | «төменнен қартаю» үдерісі | |
| развитие населения | халықтың дамуы | |
| районирование расселения населения | халықтың қоныстануын аудандастыру | |
| расовая структура населения | халықтың нәсілдік құрылымы | |
| расовый состав населения | халықтың нәсілдік құрамы | |
| расселенческо-демографическая связь | қоныстандыру-демографиялық байланыс | |
| расширенное воспроизводство населения | халықтың кеңейтілген өсіп-өнуі | |
| реальная когорта | шынайы кохорт | |
| региональная демография | өңірлік демография | |
| региональная структура населения | халықтың өңірлік құрылымы | |
| региональный демографический потенциал | өңірлік демографиялық әлеует | |
| регистр населения | халық тіркелімі | |
| режим воспроизводства населения | халықтың өсіп-өну режімі | |
| религиозный состав населения | халықтың діни құрамы | |
| решётка демографическая | демографиялық тор | |
| сверхсмертность | жоғары өлім-жітім | |
| сезонная миграция | маусымдық көші-қон | |
| сезонность брака | некенің маусымдылығы | |
| сельское население | ауыл халқы | |
| семейная жизнь | отбасылық өмір | |
| семейная структура населения | халықтың отбасылық құрылымы | |
| семейный состав населения | халықтың отбасылық құрамы | |
| сетевое поколение | желілік ұрпақ | |
| сетка Лексиса | Лексис торы | |
| сила демографического процесса | демографиялық үдеріс күші | |
| сила смертности | өлім-жітім күші | |
| система демографических наук | демография ғылымдарының жүйесі | |
| система расселения | қоныстандыру жүйесі | |
| скорость миграционного потока | көші-қон ағынының жылдамдығы | |
| скрытое перенаселение | жасырын артық қоныстану | |
| сложная семья | күрделі отбасы | |
| собственные методы демографии | демографияның өзіндік әдістері | |
| совокупность методов демографии | демография әдістерінің жиынтығы | |
| совокупность ровесников | құрдастар жиынтығы | |
| совокупность сверстников | қатарластар жиынтығы | |
| совокупность событий | оқиғалар жиынтығы | |
| совокупность умерших | қайтыс болғандар жиынтығы | |
| современники | замандастар | |
| современный тип брачности | некеде болудың қазіргі заманғы типі | |
| современный тип воспроизводства населения | халық өсіп-өнуінің қазіргі заманғы типі | |
| солидарность | ынтымақтастық | |
| соотношение полов | жыныстар арақатынасы | |
| соотношение полов при рождении (вторичное соотношение полов) | туған кездегі жыныстық арақатынас (екіншілік жыныстық арақатынас) | |
| состав мигрантов | көшіп-қонушылар құрамы | |
| состав населения | халық құрамы | |
| состав семьи | отбасы құрамы | |
| социальная демография | әлеуметтік демография | |
| социальная структура народонаселения | тұрғын халықтың әлеуметтік құрылымы | |
| социально-демографическая связь | әлеуметтік-демографиялық байланыс | |
| социальное движение населения | халықтың әлеуметтік қозғалысы | |
| социально-экономическая характеристика населения | халықтың әлеуметтік-экономикалық сипаттамасы | |
| социальный состав населения | халықтың әлеуметтік құрамы | |
| социологическая демография | әлеуметтану демографиясы | |
| специальные таблицы брачности | некелесудің арнайы кестелері | |
| специальный коэффициент брачности | некелесудің арнайы коэффициенті | |
| специальный коэффициент рождаемости | туылудың арнайы коэффициенті | |
| списочное население | тізімдегі халық | |
| сравнительная демография | салыстырмалы демография | |
| средний возраст матери | ананың орташа жасы | |
| средний возраст смерти | өлімнің орташа жасы | |
| средний возраст умерших | қайтыс болғандардың орташа жасы | |
| средний ожидаемый возраст смерти | өлімнің орташа күтілетін жасы | |
| стабильное население | тұрақтанған халық | |
| старение населения | халықтың қартаюы | |
| старение нации | ұлттың қартаюы | |
| старое население | қартайған халық | |
| статистика миграции | көші-қон статистикасы | |
| статистика населения | халық статистикасы | |
| статистический регистр населения | халықтың статистикалық тіркелімі | |
| стихийная иммиграция | стихиялық көшіп келу | |
| структурные сдвиги населения | халықтың құрылымдық жылжуы | |
| суммарный коэффициент рождаемости | туылудың жиынтық коэффициенті | |
| таблица брачности | некелесу кестесі | |
| таблица дожития | межелі жасқа жету кестесі | |
| таблица множественного выбытия | көптеп шығу кестесі | |
| таблица прекращения брака | некені тоқтату кестесі | |
| таблица продолжительности брака | неке ұзақтығы кестесі | |
| таблица продуктивности браков | некеде ұрпақты болу кестесі | |
| таблица прочности брака | неке беріктігі кестесі | |
| таблица разводимости | ажырасу кестесі | |
| таблица рождаемости | туылу кестесі | |
| таблица смертности | өлім-жітім кестесі | |
| таблицы заболеваемости | сырқаттану кестелері | |
| таблицы инвалидизации | мүгедектену кестелері | |
| табличное число доживающих | межелі жасқа жететіндердің кестелік саны | |
| табличное число умерших | қайтыс болғандардың кестелік саны | |
| текущий учет демографических событий | демографиялық оқиғаларды ағымдық есепке алу | |
| текущий учёт населения | халықты ағымдық есепке алу | |
| теоретическая демография | теориялық демография | |
| теория народонаселения | тұрғын халық теориясы | |
| теория поколений | ұрпақтар теориясы | |
| территориальная организация населения | халықты аумақтық ұйымдастыру | |
| территориальные перемещения населения | халықтың аумақтық орын ауыстыруы | |
| территориальный демографический потенциал | аумақтық демографиялық әлеует | |
| тип воспроизводства населения | халықтың өсіп-өну типі | |
| типовые таблицы смертности | өлім-жітімнің типтік кестелері | |
| точка смерти | өлім нүктесі | |
| точка события | оқиға нүктесі | |
| традиционный тип брачности | некелесудің дәстүрлі типі | |
| третичное соотношение полов | жыныстардың үшіншілік арақатынасы | |
| уравнение демографического баланса | демографиялық теңгерім теңдеуі | |
| уровень брачности | некелесу деңгейі | |
| уровень рождаемости | туылу деңгейі | |
| уровень смертности населения | халықтың өлім-жітім деңгейі | |
| условное поколение | шартты ұрпақ | |
| учение о народонаселении | тұрғын халық туралы ілім | |
| учёт естественного движения населения | халықтың табиғи қозғалысын есепке алу | |
| учёт миграции | көші-қонды есепке алу | |
| учёт населения | халықты есепке алу | |
| фактический брак | нақты неке | |
| фактический уровень рождаемости | туылудың нақты деңгейі | |
| фактическое население | нақты халық | |
| фактор народонаселения | тұрғын халық факторы | |
| факторы миграции | көші-қон факторлары | |
| факторы смертности | өлім-жітім факторлары | |
| феминистская демография | феминистік демография | |
| физиологическое старение | физиологиялық қартаю | |
| формальная демография | формалды демография | |
| функции миграции населения | халық көші-қоны функциялары | |
| хронологический возраст | хронологиялық жас | |
| цепная миграция | ұласпалы көші-қон | |
| цифровая демография | цифрлық демография | |
| цифровая миграция | цифрлық көші-қон | |
| цифровое поколение | цифрлық ұрпақ | |
| цифровые иммигранты | цифрлық иммигранттар | |
| цифровые эмигранты | цифрлық көшіп кетушілер | |
| частично стабильное население | ішінара тұрақтанған халық | |
| человеческая популяция | адам популяциясы | |
| человеческий капитал | адами капитал | |
| численность населения | халық саны | |
| численность предельного стационарного населения | шекті стационар халық саны | |
| численность теоретического населения | теориялық халық саны | |
| число доживающих | межелі жасқа жететіндер саны | |
| число живущих | өмір сүрушілер саны | |
| число рождений детей | бала туу саны | |
| число умирающих | қайтыс болатындар саны | |
| чистая демография | таза демография | |
| шкала возраста | жас шәкілі | |
| экология народонаселения | тұрғын халық экологиясы | |
| экономика народонаселения | тұрғын халық экономикасы | |
| экономико-демографическая нагрузка | экономикалық-демографиялық жүктеме | |
| экономико-демографическая обстановка | экономикалық-демографиялық ахуал | |
| экономико-демографический индекс | экономикалық-демографиялық индекс | |
| экономическая демография | экономикалық демография | |
| экономические законы народонаселения | тұрғын халықтың экономикалық заңдары | |
| экономичность режима воспроизводства | өсіп-өну режімінің үнемділігі | |
| экспоненциальное население | экспоненциялық халық | |
| экспоненциальный демографический рост | экспоненциялық демографиялық өсу | |
| экстенсивная демографическая политика | экстенсивті демографиялық саясат | |
| этническая ассимиляция | этностық ассимиляция | |
| этническая демография | этностық демография | |
| этническая депортация | этностық депортация | |
| этническая дискриминация | этностық кемсітушілік | |
| этническая структура населения | халықтың этностық құрылымы | |
| этнический состав населения | халықтың этностық құрамы | |
| этническое меньшинство | этностық азшылық | |
| этническое насилие | этностық зорлық-зомбылық | |
| этнодемографическая политика | этнодемографиялық саясат | |
| этнодемографическая связь | этнодемографиялық байланыс | |
| эффективная рождаемость | тиімді туылу | |
| эффективность демографических ресурсов | демографиялық ресурстар тиімділігі | |
| юридический брак | заңды неке | |
| юридическое население | заңды халық | |
| ядро семьи | отбасы өзегі | |
| языковая структура населения | халықтың тілдік құрылымы | |
| языковой состав населения | халықтың тілдік құрамы | |
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ТЕРМИНОЛОГИЯ КОМИССИЯСЫНЫҢ
2023 ЖЫЛҒЫ 25 ТАМЫЗДАҒЫ ОТЫРЫСЫНДА БЕКІТІЛГЕН ТЕРМИНДЕР
| № | Орысша | Қазақша |
| МЕКТЕП ТЕРМИНОЛОГИЯСЫ. ФИЗИКА ПӘНІ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| абсолютная звездная величина (М) | абсолют жұлдыздық шама (М) | |
| абсолютный показатель преломления | абсолют сыну көрсеткіші | |
| автоколебательные системы | автотербелмелі жүйелер | |
| атомная электростанция (АЭС) | атом электр стансасы (АЭС) | |
| атомное ядро | атом ядросы | |
| атомно-силовой микроскоп (АСМ) | атомдық-күштік микроскоп (АКМ) | |
| волна электромагнитная | электрмагниттік толқын | |
| волновая поверхность | толқын бет | |
| вынужденные колебания | еріксіз тербелістер | |
| гамма-распад | гамма-ыдырау | |
| гидроэлектростанция | су электр стансасы | |
| годовой параллакс | жылдық параллакс | |
| годовой параллакс звезды | жұлдыздың жылдық параллаксы | |
| двумерные наноматериалы | екіөлшемді наноматериалдар | |
| детектирование | детекторлау | |
| дифракционная решетка | дифракциялық тор | |
| дифракция световых волн | жарық толқындарының дифракциясы | |
| дополнительные цвета | қосымша түстер | |
| дополнительный оптический рост объектива | объективтің қосымша оптикалық өсуі | |
| закон Кирхгофа | Кирхгоф заңы | |
| закон отражения света | жарықтың шағылу заңы | |
| закон преломления света | жарықтың сыну заңы | |
| закон прямолинейного распределения света | жарықтың түзу сызықты таралу заңы | |
| закон смещения Вина | Виннің ығысу заңы | |
| закон сохранения зарядовых и массовых чисел | зарядтық және массалық сандардың сақталу заңы | |
| закон Стефана-Больцмана | Стефан-Больцман заңы | |
| закон Хаббла | Хаббл заңы | |
| значение воздействия переменного тока | айнымалы тоқ әсерінің мәні | |
| зондовый микроскоп | зондты микроскоп | |
| идеальный колебательный контур | идеал тербелмелі контур | |
| индукционный генератор | индукциялық генератор | |
| интенсивность волны | толқын қарқындылығы | |
| интерференция волн | толқындар интерференциясы | |
| интерференция световых волн | жарық толқындары интерференциясы | |
| когерентные волны | когерент толқындар | |
| корпускулярно-волновой дуализм | корпускулалық-толқындық дуализм | |
| коэффициент пролиферации нейтронов | нейтрондардың көбею коэффициенті | |
| коэффициент транспортировки | тасымалдау коэффиценті | |
| коэффициент трансформации | трансформация коэффиценті | |
| линейное увеличение | сызықтық ұлғаю | |
| минимальный уровень энергии | энергияның ең төмен деңгейі | |
| нанотрубка | нанотүтік | |
| наночастица | нанобөлшек | |
| нелинейная оптика | бейсызық оптика | |
| общая теория относительности Эйнштейна | Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясы (ЖСТ) | |
| одномерные нанометриалы | бірөлшемді наноматериалдар | |
| одномерные объекты | бірөлшемді обьектілер | |
| оптическая длина тубуса микроскопа | микроскоп тубусының оптикалық ұзындығы | |
| оптические приборы | оптикалық аспаптар | |
| опыт Резерфорда | Резерфорд тәжірибесі | |
| относительный показатель преломления | сынудың салыстырмалы көрсеткіші | |
| первые цвета | бастапқы түстер | |
| планетарная модель атома | атомның планеталық моделі | |
| постоянная распада | ыдырау тұрақтысы | |
| принцип Гюйгенса | Гюйгенс принципі | |
| принцип относительности | салыстырмалылық принципі | |
| принцип Фермы | Ферма принципі | |
| реактивное сопротивление | реактивті кедергі | |
| резонанс электрический | электрлік резонанс | |
| свободные электромагнитные колебания | еркін электрмагниттік тербелістер | |
| сдвиг фаз | фазалар ығысуы | |
| скорость света | жарық жылдамдығы | |
| состояние равновесия | тепе-теңдік күйі | |
| спектральный анализ | спектрлік талдау | |
| спектрограф | спектрграф | |
| спектроскоп | спектрскоп | |
| поглощательная способность тела | дененің жұту қабілеттілігі | |
| сферическое зеркало | сфералық айна | |
| темная материя | күңгірт материя | |
| темная энергия | күңгірт энергия | |
| тепловая электростанция (ТЭС) | жылу электр стансасы (ЖЭС) | |
| токамак | токамак | |
| тонкая линза | жұқа линза | |
| фазовое смещение | фазалық ығысу | |
| фокальная плоскость объектива | объективтің фокустық жазықтығы | |
| фуллерен | фуллерен | |
| цепная реакция деления | бөлінудің тізбекті реакциясы | |
| частота несущая | тасымалдаушы жиілік | |
| электрическая энергия | электр энергиясы | |
| электромагнитные колебания | электрмагниттік тербелістер | |
| электростатическая машина | электрстатикалық мәшине | |
| электроэнергетика | электр энергетикасы | |
| энергетический выход ядерной реакции | ядролық реакцияның энергетикалық шығымы | |
| Эффект Комптона | Комптон эффектіс | |
| МЕКТЕП ТЕРМИНОЛОГИЯСЫ. ХИМИЯ ПӘНІ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| громовой газ | күркіреуік газ | |
| Международный союз теоретической и прикладной химии (IUPAC) | Теориялық және қолданбалы химия халықаралық одағы (IUPAC) | |
| s, p, d, f — орбиталь | s, p, d, f – орбитал | |
| азот | азот | |
| алифатические амины | алифат аминдер | |
| алициклические амины | алицикл аминдер | |
| алкадиены | алкадиендер | |
| алканы | алкандар | |
| алкены | алкендер | |
| алкид | алкид | |
| алкилгалогениды | алкилгалогенидтер | |
| алкины | алкиндер | |
| алкоголяты | алкоголяттар | |
| альдегиды | альдегидтер | |
| амидная (пептидная) связь | амидтік (пептидтік) байланыс | |
| аминогруппа | амин тобы | |
| аминоуксусная кислота (глицин, гликокол) | аминсірке қышқылы (глицин, гликокол) | |
| амины | аминдер | |
| аммиак | аммиак | |
| амфотерный оксид | амфотерлі оксид | |
| ангидрид | ангидрид | |
| арены | арендер | |
| ароматические спирты | аромат спирттер | |
| ароматические углеводороды | аромат көмірсутектер | |
| ассоциация (хим.) | ассоциация (хим.) | |
| атомная орбиталь | атом орбиталі | |
| атомно-молекулярное учение | атом-молекула ілімі | |
| атомный номер | атом нөмірі | |
| атомный номер элемента | элементтің атом нөмірі | |
| ацетилен | ацетилен | |
| ацетилениды | ацетиленидтер | |
| ацетон | ацетон | |
| ациклические соединения | ациклді қосылыстар | |
| бензол | бензол | |
| бензольное кольцо | бензол сақинасы | |
| бесцветный газ | түссіз газ | |
| бинарные соединения | бинар қосылыстар | |
| биохимические процессы | биохимиялық процестер | |
| битум | битум | |
| насыщенный раствор | қаныққан ерітінді | |
| бром | бром | |
| бромид калия | калий бромиді | |
| бутан | бутан | |
| бутил | бутил | |
| вакуумная перегонка | вакуумде айдау | |
| валентные электроны | валент электрондар | |
| внутренняя энергия | ішкі энергия | |
| восстановитель | тотықсыздандырғыш | |
| круговорот кислорода в природе | табиғаттағы оттегі айналымы | |
| выделение тепла | жылу бөліну | |
| выравнивание | теңестіру | |
| высокомолекулярное соединение | жоғары молекулалы қосылыстар | |
| газойль | газойл | |
| газолин | газолин | |
| газоотводная трубка | газтүтік | |
| галогеналканы (алкилгалогениды) | галогеналкандар (алкилгалогенидтер) | |
| галогенирование | галогендеу | |
| галогены | галогендер | |
| гамма частицы | гамма бөлшектер | |
| гексан | гексан | |
| гексил | гексил | |
| гексоза | гексоза | |
| гептан | гептан | |
| гептил | гептил | |
| гетерогенные смеси | гетероген қоспалар | |
| гетерокциловые соединения | гетерокцилді қосылыстар | |
| гибридизация (хим.) | гибридтену (хим.) | |
| гидроксид калия | калий гидроксиді | |
| гидроксид кальция | кальций гидроксиді | |
| гидроксид натрия | натрий гидроксиді | |
| гидроксильные соединения | гидроксил қосылыстар | |
| гидросфера | гидросфера | |
| гликоли | гликолдер | |
| глицериды | глицеридтер | |
| глицерин | глицерин | |
| гомогенная смесь | гамоген қоспа | |
| гомологический ряд органических веществ | органикалық заттектердің гомологтық қатары | |
| гомолог | гомолог | |
| гомологический ряд | гомологтық қатар | |
| графит | графит | |
| гудрон | гудрон | |
| жидкий асфальт | сұйық асфальт | |
| двухосновная кислота | екінегізді қышқыл | |
| дегидратация | сусыздандыру | |
| дегидрирование | сутексіздендіру | |
| дециль | децил | |
| диены | диендер | |
| дизельное топливо | дизел отыны | |
| дисахариды | дисахаридтер | |
| дезоксирибонуклеиновая кислота (ДНК) | дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) | |
| дыхание | тыныс; тыныс алу | |
| енолы | енолдар | |
| жесткость (хим.) | кермектік (хим.) | |
| завершенный уровень | аяқталған деңгей | |
| закон Авогадро | Авогадро заңы | |
| закон Паскаля | Паскаль заңы | |
| закон постоянства состава | құрам тұрақтылығы заңы | |
| закон сохранения массы | массаның сақталу заңы | |
| закон сохранения массы вещества | заттек массасының сақталу заңы | |
| заряд атомного ядра | атом ядросы заряды | |
| заряд ядра | ядро заряды | |
| зеленые растения | жасыл өсімдіктер | |
| изобутан | изобутан | |
| изомеры | изомерлер | |
| изомеры геометрические | геометриялық изомерлер | |
| изотопы | изотоптар | |
| ингибиторы | ингибиторлар | |
| инсулин | инсулин | |
| ион | ион | |
| ионное соединение | иондық қосылыс | |
| йод | йод | |
| калий | калий | |
| кальций | кальций | |
| каменная соль | тас тұзы | |
| каменноугольное коксование | таскөмірлі кокстеу | |
| карбин | карбин | |
| карбоксильная группа | карбоксил тобы | |
| карбонат натрия | натрий карбонаты | |
| карбонильная группа | карбонил тобы | |
| карбоновые кислоты | карбон қышқылдары | |
| карбоциклические соединения | карбоциклді қосылыстар | |
| катализ | катализ | |
| вулканизация каучука | каучукты вулкандау | |
| качественная реакция | сапалы реакция | |
| кварц | кварц | |
| керосин | керосин | |
| кетоны | кетондар | |
| кислая соль | қышқыл тұз | |
| кислая среда | қышқыл орта | |
| клей | желім | |
| клетчатка | жасұнық | |
| ковалентная неполярная связь | ковалентті полюссіз байланыс | |
| ковалентная полярная связь | ковалентті полюсті байланыс | |
| ковалентная связь | ковалентті байланыс | |
| кокс | кокс | |
| коксование | кокстау | |
| коксовый газ | кокс газы | |
| концентрация | концентрация | |
| растворимость или коэффициент растворимости | ерігіштік немесе ерігіштік коэффиценті | |
| кратные связи | еселенген байланыстар | |
| крекинг | крекиң | |
| кремний | кремний | |
| кристаллическая решетка | кристал тор | |
| ксилоза | ксилоза | |
| кумол | кумол | |
| лабораторный опыт | зертханалық тәжірибе | |
| лавсан | лапсан | |
| лейцин | лейсин | |
| лигроин | лигроин | |
| лимонная кислота (цитрат) | лимон қышқылы (цитрат) | |
| линейная форма молекулы | молекуланың сызықтық пішіні | |
| магний | магний | |
| мазут | мазут | |
| макроэлемент | макроэлемент | |
| максимальная заполняемость | максимал толымдылық | |
| мальтоза | мальтоза | |
| массовая доля | массалық үлес | |
| массовое соотношение | массалық арақатынас | |
| массовое число | массалық сан | |
| массовый (атомный) номер | массалық (атомдық) нөмір | |
| межмолекулярные силы | молекулааралық күш | |
| мениск | менискі | |
| металлическая связь | металдық байланыс | |
| металлический блеск | метал жалтылы | |
| металлы | металдар | |
| метаморфическая руда | метаморфтық кен | |
| метан | метан | |
| метаналь (формальдегид) | метанал (формальдегид) | |
| метанол | метанол | |
| метил | метил | |
| метилоранж | метилоранж | |
| метод пропорции | пропорция әдісі | |
| минеральные удобрения | минерал тыңайтқыштар | |
| многоатомные cпирты | көпатомды спирттер | |
| модель строения атома | атом құрылысы моделі | |
| молекула | молекула | |
| молекула простых веществ | жай заттектер молекуласы | |
| молекула сложных веществ | күрделі заттектер молекуласы | |
| молекулярная масса | молекула массасы | |
| молекулярное уравнение | молекулалық теңдеу | |
| мольный метод | мөлдік әдіс | |
| мономер | мономер | |
| моносахариды | моносахаридтер | |
| морская вода | теңіз суы | |
| моющее средство | жуғыш зат | |
| муравьиная (метановая) кислота | құмырсқа (метан) қышқылы | |
| мыло | сабын | |
| наименьшее кратное | ең кіші еселік | |
| насыщенные (предельные) углеводороды | қаныққан (шекті) көмірсутектер | |
| перенасыщенный раствор | аса қанық ерітінді | |
| натрий | натрий | |
| научная запись (отчет) | ғылыми жазба (есеп) | |
| нейлон | нейлон | |
| нейтральная среда | бейтарап орта | |
| ненасыщенные (непредельные) углеводороды | қанықпаған (шексіз) көмірсутектер | |
| ненасыщенный раствор | қанықпаған ерітінді | |
| неорганическая химия | бейорганикалық химия | |
| нерастворимое вещество | ерімейтін зат | |
| несолеобразующий оксид | тұз түзбейтін оксид | |
| неспаренный электрон | жұптаспайтын электрон | |
| неустойчивые изотопы | тұрақсыз изотоптар | |
| нефть | мұнай | |
| нитроглицерин | нитроглицерин | |
| нитросоединения | нитроқосылыстар | |
| нонан | нонан | |
| нонил | нонил | |
| нуклеиновая кислота | нуклеин қышқылы | |
| нуклеолиды | нуклеолидтер | |
| нуклеопротеины | нуклеопротеиндер | |
| нуклеотиды | нуклеотидтер | |
| нуклеофилы | нуклеофилдер | |
| нуклиды | нуклидтер | |
| обменная реакция | алмасу реакциясы | |
| одноосновная кислота | бірнегізді қышқыл | |
| озон | озон | |
| окислитель | тотықтырғыш | |
| окислительно-восстановительные реакции | тотығу-тотықсыздану реакциялары | |
| оксигемоглобин | оксигемоглобин | |
| оксид | оксид | |
| оксид железы | темір оксиді | |
| оксид меди | мыс оксиді | |
| оксид серы | күкірт оксиді | |
| оксиды кислотные | қышқыл оксиді | |
| октан | октан | |
| октановое число | октан саны | |
| октил | октил | |
| олигосахариды | олигосахаридтер | |
| органическая химия | органикалық химия | |
| органические вещества | органикалық заттар | |
| основная соль | негіздік тұз | |
| основное состояние атома | атомның негізгі күйі | |
| основной оксид | негіздік оксид | |
| относительная атомная масса | салыстырмалы атомдық масса | |
| относительная атомная масса элемента | элементтің салыстырмалы атомдық массасы | |
| относительная молекулярная масса | салыстырмалы молекулалық масса | |
| относительная молекулярная масса вещества | заттектің салыстырмалы молекулалық массасы | |
| отрицательный заряд | теріс заряд | |
| отстаивание смеси | қоспаны тұндыру | |
| охлаждение | салқындату | |
| очистка смесей | қоспаларды тазарту | |
| пар | бу | |
| парафиновые масла | парафин майлар | |
| парафины | парафиндер | |
| парный электрон | жұп электрон | |
| паскаль | паскаль | |
| предел безвредной величины (ПБВ) | зиянсыз шама шегі (ЗШШ) | |
| пентан | пентан | |
| пентил | пентил | |
| пентозы | пентозалар | |
| пептид | пептид | |
| пептидная связь | пептидті байланыс | |
| периодическая таблица | периодтық кесте | |
| периодический закон | периодтық заң | |
| перманганат калия | калий перманганаты | |
| печь для нагревания | қыздыруға арналған пеш | |
| пи (π-) связь | пи (π-) байланыс | |
| питробензол | питробензол | |
| пластмасса | пласмас | |
| плотность раствора | ерітінді тығыздығы | |
| поглощение тепла | жылу сіңіру | |
| поликонденсация | поликонденсация | |
| полимер | полимер | |
| полимеризация | полимерлеу; полимерлену | |
| полипептид | полипептид | |
| полисахариды | полисахаридтер | |
| полиэтилен | полиэтилен | |
| полное ионное уравнение | толық иондық теңдеу | |
| положительный заряд | оң заряд | |
| получение вещества | заттек алу | |
| постоянная Авогадро | Авогадро тұрақтысы | |
| правило Хунда | Хунд ережесі | |
| практический расчет | практикалық есеп | |
| природные источники углеводородов | көмірсутектердің табиғи көздері | |
| природный газ | табиғи газ | |
| пропан | пропан | |
| пропен (пропилен) | пропен (пропилен) | |
| пропил | пропил | |
| простое вещество | жай заттек | |
| простое замещение | жай алмастыру | |
| пространственная форма | кеңістіктік пішін | |
| простые эфиры | жай эфирлер | |
| процесс горения | жану процесі | |
| прямая реакция | тура реакция | |
| пузырьки | көпіршіктер | |
| химическое равновесие | химиялық тепе-теңдік | |
| раскисление | қышқылсыздану | |
| растворимое вещество | ерігіш заттек | |
| растворимость | ерігіштік | |
| реагенты | реагенттер | |
| реакция замещения | алмастыру реакциясы | |
| реакция конденсации | конденсация реакциясы | |
| реакция нейтрализации | бейтараптану реакциясы | |
| реакция полимеризации | полимерлену реакциясы | |
| реакция присоединения | қосылу реакциясы | |
| реакция разделения | бөліну реакциясы | |
| реакция этерификации | эфирлену реакциясы | |
| резина | резеңке | |
| ректификационная колонна | ректификаттау бағаны | |
| рибоза | рибоза | |
| риформинг | риформиң | |
| ртуть | сынап | |
| ряд активности металлов | металдардың белсенділік қатары | |
| сахароза | сахароза | |
| свободные радикалы | бос радикалдар | |
| одинарная связь | дара байланыс | |
| сера | күкірт | |
| сильная кислота или основание | күшті қышқыл немесе негіз | |
| синтез-газ | синтез газ | |
| скорость химической реакции | химиялық реакцияның жылдамдығы | |
| сложная структура | күрделі құрылым | |
| сложные эфиры | күрделі эфирлер | |
| сокращенное ионное уравнение | қысқартылған иондық теңдеу | |
| соли | тұздар | |
| солнечные лучи | күн сәулесі | |
| состав вещества | заттек құрамы | |
| спирты | спирттер | |
| методы разделения смесей | қоспаларды айыру әдістері | |
| средняя соль | орта тұз | |
| стандартная температура | стандарт температура | |
| стандартное давление | стандарт қысым | |
| степень диссоциации | диссоциация дәрежесі | |
| степень полимеризации | полимерлену дәрежесі | |
| стехнометрические коэффициенты | стехнометриялық коэффиценттер | |
| структурная формула | құрылымдық формула | |
| структурное звено полимеров | полимерлердің құрылымдық буыны | |
| сублимация (хим.) | сублимация (хим.) | |
| сульфат меди | мыс сульфаты | |
| сульфат натрия | натрий сульфаты | |
| сырая нефть | шикі мұнай | |
| твердое вещество | қатты заттек | |
| тепловой эффект | жылу әсері | |
| теплота сгорания | жану жылулығы | |
| теплота образования | түзілу жылулығы | |
| термический крекинг | термиялық крекиң | |
| термохимические уравнения | термохимиялық теңдеулер | |
| тетраэдрическая структура | тетраэдрлік құрылым | |
| тиамин (витамин В1) | тиамин (В1 дәрумені) | |
| типы реакций | реакция типтері | |
| толуол | толуол | |
| топливо | отын | |
| точка кипения | қайнау нүктесі | |
| трехосновная кислота | үшнегізді қышқыл | |
| триглицериды | триглицеридтер | |
| тринитротолуол | тринитротолуол | |
| тристеарин пальмитин | тристеарин палмитин | |
| тритий | тритий | |
| тройная связь | үштік байланыс | |
| тяжелая вода | ауыр су | |
| углеводороды | көмірсутектер | |
| углеводы | көмірсулар | |
| углерод | көміртек | |
| углеродная цепь | көміртек тізбегі | |
| углеродная цепь молекулы | молекуланың көміртек тізбегі | |
| углерод-углеродная связь | көміртек-көміртек байланыс | |
| уголь | көмір | |
| уравнение химической реакции | химиялық реакция теңдеуі | |
| устойчивые изотопы | тұрақты изотоптар | |
| фенол | фенол | |
| физические свойства веществ | заттардың физикалық қасиеттері | |
| физические явления | физикалық құбылыстар | |
| физическое изменение | физикалық өзгеріс | |
| формалин | формалин | |
| формальдегид | формалдегид | |
| фосфор | фосфор | |
| фракционная перегонка | фракциялық айыру | |
| фруктоза | фруктоза | |
| фтор | фтор | |
| функциональная группа | функциялық топ | |
| функциональный тип | функциялық тип | |
| химическая кинетика | химиялық кинетика | |
| химическая связь | химиялық байланыс | |
| химическая формула | химиялық формула | |
| химическая энергия | химиялық энергия | |
| химические свойства | химиялық қасиеттер | |
| химический стакан | химиялық стақан | |
| химический элемент | химиялық элемент | |
| химическое явление | химиялық құбылыс | |
| химия | химия | |
| хлор | хлор | |
| хлорэтан | хлорэтан | |
| целлюлоза | целлюлоза | |
| цельсий | цельсий | |
| циклические соединения | циклді қосылыстар | |
| циклогексан | циклогексан | |
| численное значение | сандық мән | |
| чугун | шойын | |
| щелочная среда | сілтілік орта | |
| щелочные металлы | сілтілік металдар | |
| экзотермическая реакция | экзотермиялық реакция | |
| электролитическая диссоциация | электролиттік диссоциация | |
| электролиты | электролиттер | |
| электронейтральный заряд | электрбейтарап заряд | |
| электронная конфигурация | электронды конфигурация | |
| электроотрицательность | электртерістік | |
| электропроводность | электрөткізгіштік | |
| электрофилы | электрфилдер | |
| элемент | элемент | |
| элементарное звено | қарапайым буын | |
| эмпирическая формула | эмпирикалық формула | |
| эндотермическая реакция | эндотермиялық реакция | |
| энергетические уровни | энергетикалық деңгейлер | |
| энергия ионизации | иондану энергиясы | |
| энтальпия | энталпия | |
| энтропия | энтропия | |
| этан | этан | |
| этановая (уксусная) кислота | этан (сірке) қышқылы | |
| этанол | этанол | |
| этерификация | эфирлендіру | |
| этил | этил | |
| этилен (этен) | этилен (этен) | |
| этиленгликоль | этиленгликол | |
| Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі ұсынған терминдер | ||
| «агенты влияния» | «ықпал ету агенттері» | |
| абсентеистская собственность | абсентеистік меншік | |
| абсентеизм собственника | меншік иесінің абсентеизмі | |
| бэктестинг | бәктестиң | |
| взвинчивание цен | бағаның шарықтауы | |
| встроенные средства | қондырылған құралдар | |
| геотермальная энергия | жер жылуы энергиясы | |
| горизонтальная расширение спроса | сұраныстың көлденең кеңеюі | |
| дожитие (вероятность дожития) | межелі жас (межелі жасқа жету ықтималдығы) | |
| древовидный справочник | тармақты анықтамалық | |
| завышенные цены | көтеріңкі бағалар | |
| зрелые нефтяные месторождения | жетілген кен орындары | |
| интернетизация | интернеттендіру | |
| компиляция | құрау | |
| кросс-секторальное видение | кросс-сектор пайымы | |
| кустарная работа | майдагерлік жұмыс | |
| летучие выбросы | ұшпа шығарындылар | |
| медицинский отвод (медотвод) | медициналық қарсылық (медқарсылық) | |
| менторство | менторлық | |
| метаноносность | метандылық | |
| нарекание | жазғыру | |
| нерядовые качества продукции | өнімнің өзгеше қасиеттері | |
| бактериальная обсемененность | бактериялардың шоғырлануы | |
| оценка уровня зрелости проектных офисов | жобалық кеңселердің жетілу деңгейін бағалау | |
| перепады уровней дорог | жол деңгейінің әркелкілігі | |
| пиковая нагрузка | шекті жүктеме | |
| плоская шкала налогообложения | бірыңғай салық шкаласы | |
| погрешность | ағаттық | |
| поступательный рост | үдемелі өсу | |
| принцип «окрашивания денег» | «ақша бояу» принципі | |
| пролонгационные сделки | ұзартылмалы мәмілелер | |
| редомициляция | редомициляция | |
| ритейлер | ритейлер | |
| смерть | өлім | |
| смертность | өлім деңгейі | |
| вероятность смертности | өлім деңгейінің ықтималдығы | |
| страта | страта | |
| «стрессовые» активы | «стресс» активтер | |
| субнациональный проект | қосалқы ұлттық жоба | |
| фотовольтаика | фотовольтаика | |
| экспликация | экспликация | |
| МЕКТЕП ТЕРМИНОЛОГИЯСЫ. МАТЕМАТИКА, АЛГЕБРА, ГЕОМЕТРИЯ ПӘНДЕРІ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| буквенные выражения | әріпті өрнектер | |
| высказывание истинное | ақиқат пікір | |
| высказывание ложное | жалған пікір | |
| головоломка | басқатырғыш | |
| двузначные числа | екітаңбалы сандар | |
| диагональ многоугольника | көпбұрыш диагоналы | |
| доля числа | санның үлесі | |
| единичный отрезок | бірлік кесінді | |
| задержка движения | қозғалыс кідірісі | |
| значение выражения | өрнектің мәні | |
| значение переменной | айнымалының мәні | |
| значение числового выражения | санды өрнектің мәні | |
| значения букв | әріптердің мәні | |
| координатный (числовой) луч | координаттық (сандық) сәуле | |
| куб | куб | |
| математическая закономерность | математикалық заңдылық | |
| равные множества | тең жиындар | |
| наименьшее общее кратное | ең кіші ортақ еселік | |
| наименьший общий знаменатель | ең кіші ортақ бөлгіш | |
| двойное неравенство | қос теңсіздік | |
| объем фигуры | фигура көлемі | |
| однозначное число | біртаңбалы сан | |
| остроугольный треугольник | сүйірбұрышты үшбұрыш | |
| ось симметрии | симметрия осі | |
| периметр многоугольника | көпбұрыш периметрі | |
| перпендикулярные линии | перпендикуляр сызықтар | |
| погонное движение | қума қозғалыс | |
| погонный метр | қума метр | |
| подсчет | санау | |
| предыдущее число | алдыңғы сан | |
| процент от числа | санның проценті | |
| прямоугольник | тіктөртбұрыш | |
| прямоугольный параллелепипед | тікбұрышты параллелепипед | |
| пустое множество | бос жиын | |
| разряд | разряд | |
| разряд числа | сан разряды | |
| сочетательное свойство сложения | қосудың терімділік қасиеті | |
| сектор круга | дөңгелек секторы | |
| симметрия | симметрия | |
| следующее число | келесі сан | |
| сложное уравнение | күрделі теңдеу | |
| сокращение дроби | бөлшекті қысқарту | |
| составное число | құрама сан | |
| сумма разрядных слагаемых | разрядтық қосылғыштар қосындысы | |
| точка О | О нүктесі | |
| прямоугольный треугольник | тікбұрышты үшбұрыш | |
| равные углы | тең бұрыштар | |
| числовое выражение | санды өрнек | |
| элемент множества | жиын элементі | |
| абсолютное значение числа | санның абсолют мәні | |
| чистая периодическая десятичная дробь | таза периодты ондық бөлшек | |
| тождественное преобразование | тепе-тең түрлендiру | |
| тождественные выражения | тепе-тең өрнектер | |
| прямо пропорциональные величины | тура пропорционал шамалар | |
| подобные слагаемые | ұқсас қосылғыштар | |
| объединение подобных слагаемых | ұқсас қосылғыштарды біріктіру | |
| бесконечная периодическая десятичная дробь | шексiз периодты ондық бөлшек | |
| линейное неравенство с одной переменной | бiр айнымалылы сызықтық теңсiздiк | |
| линейное уравнение с одной переменной | бiр айнымалылы сызықтық теңдеу | |
| решение системы неравенств с одной переменной | бiр айнымалылы теңсiздiктер жүйесiнiң шешiмi | |
| среднее арифметическое нескольких чисел | бiрнеше санның арифметикалық орта мәні | |
| линейное уравнение с двумя переменными | екi айнымалылы сызықтық теңдеу | |
| решение линейного уравнения с двумя переменными | екi айнымалылы сызықтық теңдеудiң шешiмі | |
| пересекающиеся прямые | қиылысатын түзулер | |
| комбинаторные задачи | комбинаторика есептері | |
| координатная плоскость | координат жазықтық | |
| координатная четверть | координат ширек | |
| средняя скорость движения | қозғалыстың орташа жылдамдығы | |
| равносильные уравнения | мәндес теңдеулер | |
| равносильные неравенства | мәндес теңсiздiктер | |
| координаты точки | нүкте координаттары | |
| параллельные отрезки | параллель кесінділер | |
| параллельные прямые | параллель түзулер | |
| перпендикулярные отрезки | перпендикуляр кесінділер | |
| объединение числовых интервалов | сан аралықтарының бiрiгуi | |
| пересечение числовых интервалов | сан аралықтарының қиылысуы | |
| числовой отрезок | сандық кесінді | |
| график зависимости между величинами | шамалар арасындағы тәуелділік графигі | |
| алгебра | алгебра | |
| числовая последовательность | сан тізбегі | |
| абсолютная погрешность приближенного значения | жуық мәннің абсолют қателігі | |
| относительная погрешность приближенного значения | жуық мәннің салыстырмалы қателігі | |
| степень одночлена | бірмүшенің дәрежесі | |
| подобные члены | ұқсас мүшелер | |
| приведение подобных членов | ұқсас мүшелерді біріктіру | |
| степень многочлена | көпмүшенің дәрежесі | |
| график функции | функция графигі | |
| комбинаторика | комбинаторика | |
| график уравнения | теңдеу графигі | |
| возможные значения переменной | айнымалының ықтимал мәндері | |
| смешанная периодическая десятичная дробь | аралас периодты ондық бөлшек | |
| числа противоположные | қарама-қарсы сандар | |
| число рациональное | рационал сан | |
| гипотенуза | гипотенуза | |
| катет | катет | |
| СПОРТ САЛАСЫ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| абриколь | абрикол | |
| автохронометраж | автохронметраж | |
| анти-слайдер | антислайдер | |
| апперцепция | апперцепция | |
| батут | батут | |
| бейдевинд | бейдевинд | |
| блиц шахматы | блиц шахмат | |
| блицспринт | блицспринт | |
| блицтурнир | блицтурнир | |
| блок-шот | блокшот | |
| бокфлинт | бокфлинт | |
| борец | балуан | |
| бракаж | бракаж | |
| буйреп | бүйреп | |
| буксировка лыжника | шаңғыжетек | |
| бумеранг | бумераң | |
| бушприт | бушприт | |
| ватерлиния | сусызық | |
| велотур | велотур | |
| альпинистская веревка | альпинист арқаны | |
| простой вис | жай іліну | |
| воздухоплавательный спорт | әуеде қалықтау спорты | |
| галс | галс | |
| гладкие скачки | ұшқыр шабыс | |
| грудная машина (физическая культура и спорт) | кеуде жаттықтырғыш (спорт және дене шынықтыру) | |
| дельтапланеризм | дельтапланеризм | |
| ездовой спорт | итжегіс спорты | |
| жеребьевка в двоеборье | қоссайыс жеребесі | |
| ИНФОРМАТИКА САЛАСЫ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| публичная группа | көпшілік топ | |
| процедурное программирование | рәсімдік бағдарламалау | |
| ЭКОНОМИКА САЛАСЫ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| долина смерти (эконом.) | өліара кезең (эконом.) | |
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ТЕРМИНОЛОГИЯ КОМИССИЯСЫНЫҢ
2023 ЖЫЛҒЫ 13 ҚАЗАНДАҒЫ ОТЫРЫСЫНДА
БЕКІТІЛГЕН ТЕРМИНДЕР
| № | орыс тілінде | қазақ тілінде |
| ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЭНЕРГЕТИКА МИНИСТРЛІГІ БЕКІТУГЕ ҰСЫНҒАН ТЕРМИНДЕР | ||
| светлые нефтепродукты | жеңіл мұнай өнімдері | |
| газопровод-отвод | газ құбыры бұрмасы | |
| высокий износ | әбден тозу | |
| кумулятивные инвестиции | кумулятив инвестициялар | |
| капиталоемкость | капитал қамтымы | |
| нивелирование (тех.) | нивелирлеу (тех.) | |
| сальдо-переток | сальдо-ағым | |
| кoльцeваниe | сақиналау | |
| трансферкар | трансферкар | |
| темные нефтепродукты | ауыр мұнай өнімдері | |
| пульпа | пульпа | |
| ҚОҒАМДЫҚ ТАМАҚТАНУ САЛАСЫ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| авокадо | авокадо | |
| агар-агар | агар-агар | |
| аджапсандали | ажапсандали | |
| аджика | ажика | |
| азу | азу | |
| айран | айран | |
| окунь | алабұға | |
| алкогольная продукция | алкогольді өнім | |
| алкогольные напитки | алкогольді ішімдіктер | |
| безалкогольные напитки | алкогольсіз сусындар | |
| халва | алуа | |
| закуска | дәмтағам | |
| антрекот | антрекот | |
| анчоус | қамса | |
| аскорбиновая кислота | аскорбин қышқылы | |
| готовые кулинарные фабрикаты | дайын кулинарлық фабрикаттар | |
| кулинарный полуфабрикат | кулинарлық жартылай фабрикат | |
| кулинарный продукт | кулинарлық өнім | |
| ассорти | ассорти | |
| креветка | кревет | |
| мясо по-казахски | ет, қазақша ет | |
| крем-суп тыквенный | асқабақ крем-көжесі | |
| заправка | асқатық | |
| затирка | атала | |
| дрожжи | ашытқы | |
| белая рыба | ақ балық | |
| белое вино | ақ шарап | |
| жерех | ақмарқа | |
| белая патока | ақсірне | |
| мясо цыпленка | балапан еті | |
| мороженое | балмұздақ | |
| сбитень | балсусын | |
| рыбный суп | балық сорпасы | |
| рыбное филе | балық сүбесі | |
| рыбные блюда | балық тағамдары | |
| балкаймак | балқаймақ | |
| плавленый сыр | балқытылған ірімшік | |
| банан | банан | |
| барбекю | барбекю | |
| бариста | бариста | |
| бармен | бармен | |
| шеф-повар | бас аспаз | |
| салат из печени | бауыр салаты | |
| бауырсак | бауырсақ | |
| каре ягненка | бағлан қабырғасы | |
| форель | бақтақ | |
| безе | безе | |
| адаптированные молочные смеси | бейімделген сүт қоспалары | |
| осетр | бекіре | |
| бекон | бекон | |
| бергамот | бергамот | |
| бефстроганов | бифстроганов | |
| бешамель | бешамель | |
| бисквит | бискуит | |
| биточки | домалатпа | |
| бифштекс | бифштекс | |
| блендер | блендер | |
| борша-келе | борша кісе | |
| бризоль | бризөл | |
| брокколи | брокколи | |
| броматология | броматология | |
| брынза | тұзсүзбе | |
| бужы | бұжы | |
| телятина | бұзау еті | |
| ванилин | ванилин | |
| васаби | васаби | |
| вафельница | вафлиқалып | |
| вегетарианские блюда | вегетариандық тағамдар | |
| винегрет | винегрет | |
| гамбургер | хамбургер | |
| гарнир | гарнир | |
| глютен | глүтен | |
| гуляш | гуляш | |
| холодец | дірілдек | |
| корица | даршын | |
| сервировка стола | дастарқан жаю | |
| официант | даяшы | |
| десерт | десерт | |
| долма | долма | |
| дегустация | дәмсарап | |
| специя | дәмдеуіш | |
| приправа | дәмқосар | |
| ежегей | ежегей | |
| пюре | езбе | |
| мясной салат | ет салаты | |
| каттама с мясом | етті қаттама | |
| жал | жал | |
| мясо свежее | жас ет | |
| крем-суп чечевичный | жасымық крем-көжесі | |
| жаубуйрек | жаубүйрек | |
| яйцо свежее | жас жұмыртқа | |
| молоко свежее | жаңа сауылған сүт | |
| фруктовый десерт | жеміс десерті | |
| жент | жент | |
| вареники | қайнақша | |
| деликатес | жеңсік ас | |
| жоргем | жөргем | |
| имбирь | зімбір | |
| карпаччо | карпачо | |
| ступа | келі | |
| вяленые помидоры | қақталған қызанақ | |
| кукси | кукси | |
| кульча | күлше | |
| суп | көже | |
| судак | көксерке | |
| запеканка | көмбеш | |
| фруктовый десерт со взбитыми сливками | көпіршітілген кілегейлі жеміс десерті | |
| лагман | лағман | |
| манпар | манпар | |
| ми шужук | ми шұжық | |
| манты | мәнті | |
| нарын | нарын | |
| рулет | орама | |
| вареная колбаса | пісірілген шұжық | |
| прошутто | прошутто | |
| патыр | пәтір | |
| роллы | рол | |
| карпаччо из тунца с рукколой | руккола қосылған тунец карпачосы | |
| рулетики | орамша | |
| саба | саба | |
| самса | самса | |
| кружка | саптыаяқ | |
| крем-суп грибной | саңырауқұлақ крем-көжесі | |
| кукси на говяжьем бульоне | сиыр сорпасының куксиі | |
| сорпа, бульон, шурпа | сорпа | |
| соус | тұздық | |
| согым | соғым | |
| спринг-роллы | сприң-рол | |
| цикорий | сусынтамыр | |
| сырбаз | сырбаз | |
| филе | сүбе | |
| кляр | сұйыққамыр | |
| толокно | талқан | |
| тандыр | тандыр | |
| заказное блюдо | тапсырыс тағамы | |
| тарт татен | татен тарты | |
| пряности | татымдықтар | |
| завтрак | таңғы ас | |
| тефтели | тефтел | |
| туйемеш | түйемеш | |
| соления | тұздама | |
| пельмени | тұшпара | |
| фетучини | фетучини | |
| фирменное блюдо | фирмалық тағам | |
| фузилли | фузилли | |
| фунчоза | фунчоза | |
| фуршет | фуршет | |
| харчо | харчо | |
| хачапури | хачапури | |
| хашлама | хашлама | |
| хе | хе | |
| хинкал | хинкал | |
| хумус | хумус | |
| чак-чак | шақ-шақ | |
| чахохбили | чахохбили | |
| чебурек | шөберек | |
| перец чили | чили бұрышы | |
| полукопченая колбаса | шала ысталған шұжық | |
| чалоп | шалап | |
| шелпек | шелпек | |
| шербет | шербет | |
| восточные сладости | шығыс тәттілері | |
| шубат | шұбат | |
| колбаса | шұжық | |
| шаули | шәулі | |
| копченая колбаса | ысталған шұжық | |
| копчения | ыстама | |
| казы | қазы | |
| казы салат | қазы салат | |
| черный перец | қара бұрыш | |
| рубец | қарын | |
| твердые сыры | қатты ірімшік | |
| катык | қатық | |
| гриль | қақтама | |
| куырдак | қуырдақ | |
| красный перец | қызыл бұрыш | |
| кумыс | қымыз | |
| хрустящие крылышки | қытырлақ қанатшалар | |
| кисло-сладкий суп | қышқыл-тәтті көже | |
| оладьи | құймақ | |
| куйрык-бауыр | құйрық-бауыр | |
| курт | құрт (тамақ өнеркәсібі) | |
| хлопья | үлпек | |
| эчпочмак | үшпұшпақ | |
| томление | баяу бұқтыру | |
| закваска | ұйытқы | |
| асип | әсіп | |
| солянка | солянка | |
| рассольник | рассолник | |
| МЕКТЕП ТЕРМИНОЛОГИЯСЫ. ЖАРАТЫЛЫСТАНУ ПӘНІ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| фаза луны | ай фазасы | |
| остров | арал | |
| нахлебничество | арамтамақтық | |
| пищеварение | ас қорыту | |
| пищеварительная система | ас қорыту жүйесі | |
| явления атмосферные | атмосфералық құбылыстар | |
| бронхи | бронхтар | |
| вода питьевая | ауызсу | |
| растения сельскохозяйственные | ауылшаруашылық өсімдіктер | |
| обогащение | байыту | |
| ряска | балдыршөп | |
| плавка | балқыту | |
| баррель | баррел | |
| газ | газ | |
| координаты географические | географиялық координаттар | |
| гидросфера | гидросфера | |
| особь | дарақ | |
| волны звуковые | дыбыс толқындары | |
| отражение звука | дыбыс шағылымы | |
| земледелие | егіншілік | |
| дикие растения | жабайы өсімдіктер | |
| горючие полезные ископаемые | жанғыш пайдалы қазбалар | |
| световые явления | жарық құбылысы | |
| искусственные ассоциации | жасанды бірлестіктер | |
| искусственный источник света | жасанды жарық көзі | |
| искусственный спутник Земли | Жердің жасанды серігі | |
| ветер | жел | |
| плод | жеміс | |
| легкий металл | жеңіл металл | |
| времена года | жыл мезгілдері | |
| перелетные птицы | жыл құстары | |
| хищник | жыртқыш | |
| сердце | жүрек | |
| состояние вещества | заттек күйі | |
| карьер | кариер | |
| силы отталкивания | кері итеруші күш | |
| углеводы | көмірсулар | |
| углекислый газ | көмірқышқыл газ | |
| литосфера | литосфера | |
| мaтepик | мaтepик | |
| магматическая порода | магмалық жыныс | |
| нефть | мұнай | |
| океан | мұхит | |
| культурное растение | екпе өсімдік | |
| животное беспозвоночное | омыртқасыз жануарлар | |
| обрушение (геол.) | ойынды (геол.) | |
| пoлиметaлл | пoлиметaлл | |
| полезные ископаемые | пайдалы қазбалар | |
| реактивный двигатель | реактивті қозғалтқыш | |
| ресурсы исчерпаемые | сaрқылaтын ресурстар | |
| селекция | селекция | |
| редкие растения | сирек кездесетін өсімдіктер | |
| скольжение | сырғанау | |
| малыш | сәби | |
| существование | тіршілік ету; бар болу | |
| горные породы | тау жынысы | |
| террикoн | террикoн | |
| частота дыхания | тыныс жиілігі | |
| цветной металл | түсті металл | |
| загнивание | шіру | |
| шахта | шахта | |
| чугун | шойын | |
| источники электроэнергии | электр энергиясы көздері | |
| электризация | электрлену | |
| электроизоляция | электрді оқшаулау | |
| электроизолятор | электроқшаулағыш | |
| металл черный | қара металл | |
| чернозем | қаратопырақ | |
| способ экономии | үнемдеу тәсілі | |
| МЕКТЕП ТЕРМИНОЛОГИЯСЫ. МАТЕМАТИКА ПӘНІ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| корень n-ой степени | n-дәрежелі түбір | |
| число π | π саны | |
| подмножество | ішкі жиын | |
| многоугольник вписанный | іштей сызылған көпбұрыш | |
| арифметический квадратный корень из числа а | а санының арифметикалық квадрат түбірі | |
| полигон абсолютных частот | абсолют жиіліктер полигоны | |
| абсцисса | абсцисса | |
| поверхность вращения | айналу беті | |
| метод замены переменной | айнымалыны алмастыру әдісі | |
| область допустимых значений переменной | айнымалының мүмкін мәндерінің аймағы | |
| разность | айырма | |
| формула квадрата разности | айырма квадратының формуласы | |
| куб разности | айырма кубы | |
| скрещивающиеся прямые | айқас түзулер | |
| способ подстановки | алмастыру тәсілі | |
| прообраз | түпбейне | |
| первообразная функция | алғашқы функция | |
| область определения | анықталу аймағы | |
| интеграл определенный | анықталған интеграл | |
| арифметический квадратный корень | арифметикалық квадрат түбір | |
| среднее арифметическое | арифметикалық орташа | |
| разность арифметической прогрессии | арифметикалық прогрессия айырымы | |
| асимптота | асимптота | |
| единичная окружнось | бірлік шеңбер | |
| класс единиц (первый класс) | бірліктер класы (бірінші класс) | |
| совместная работа | бірлескен жұмыс | |
| одночлен | бірмүше | |
| стандартный вид одночлена | бірмүшенің стандарт түрі | |
| монотонная последовательность | бірсарынды тізбек | |
| однородный многочлен | біртекті көпмүше | |
| однородное тригонометрическое уравнение | біртекті тригонометриялық теңдеу | |
| базисные векторы | базистік векторлар | |
| количество всех возможных исходов | барлық мүмкін нәтижелер саны | |
| условие начальное | бастапқы шарт | |
| сонаправленные векторы | бағыттас векторлар | |
| биквадратное уравнение | биквадрат теңдеу | |
| бином | бином | |
| биссектриса | биссектриса | |
| свободный член | бос мүше | |
| боковая поверхность | бүйір бет | |
| площадь боковой поверхности | бүйір беттің ауданы | |
| множество целых чисел | бүтін сандар жиыны | |
| целое уравнение | бүтін теңдеу | |
| целочисленное выражение | бүтінсанды өрнек | |
| угол поворота | бұрылу бұрышы | |
| неправильная простая дробь | бұрыс жай бөлшек | |
| угловой коэффициент | бұрыштық коэффициент | |
| биссектриса угла | бұрыш биссектрисасы | |
| градусная мера угла | бұрыштың градустық өлшемі | |
| радианная мера угла | бұрыштың радиандық өлшемі | |
| вершина угла | бұрыштың төбесі | |
| стороны угла | бұрыш қабырғалары | |
| посторонний корень | бөгде түбір | |
| интегрирование по частям (мат.) | бөліктеп интегралдау (мат.) | |
| знаменатель (мат.) | бөлім (мат.) | |
| числитель (мат.) | алым (мат.) | |
| признак делимости | бөлінгіштік белгісі | |
| дробная часть | бөлшек бөлік | |
| дробное уравнение | бөлшек теңдеу | |
| дробно-рациональное уравнение | бөлшек-рационал теңдеу | |
| дробно-линейная функция | бөлшек-сызықтық функция | |
| дробные выражения | бөлшекті өрнектер | |
| дополнительный множитель дроби | бөлшектің толықтауыш көбейткіші | |
| сравнение дробей | бөлшектерді салыстыру | |
| вариационный ряд | вариациялық қатар | |
| координаты вектора | вектор координаттары | |
| составляющие вектора | вектор құраушылары | |
| длина (модуль) вектора | вектор ұзындығы (модулі) | |
| перпендикулярные (ортогональные) векторы | перпендикуляр (ортогонал) векторлар | |
| скалярное произведение векторов | векторлардың скаляр көбейтіндісі | |
| линейная комбинация векторов | векторлардың сызықтық комбинациясы | |
| векторный метод | векторлық әдіс | |
| вертикальные углы | вертикал бұрыштар | |
| геометрическая фигура | геометриялық фигура | |
| геометрическая вероятность | геометриялық ықтималдық | |
| геометрическая прогрессия | геометриялық прогрессия | |
| гипербола | гипербола | |
| гомотетия | гомотетия | |
| центр гомотетии | гомотетия центрі | |
| построение графика | график салу | |
| графический метод | графиктік әдіс | |
| решение частное | жеке шешім | |
| диаметр | диаметр | |
| принцип Дирихле | Дирихле принципі | |
| дискретная (прерывистая) случайная величина | дискретті (үзік) кездейсоқ шама | |
| дискретный вариационный ряд | дискретті вариациялық қатар | |
| дискриминант | дискриминант | |
| дифференцирование | дифференциалдау | |
| дифференциальные уравнения | дифференциал теңдеулері | |
| тупоугольный треугольник | доғал бұрышты үшбұрыш | |
| правильная простая дробь | дұрыс жай бөлшек | |
| правильные многоугольники | дұрыс көпбұрыштар | |
| правильный многогранник | дұрыс көпжақ | |
| правильная усеченная пирамида | дұрыс қиық пирамида | |
| апофема | апофема | |
| правильный треугольник | дұрыс үшбұрыш | |
| показатель степени | дәреже көрсеткіші | |
| основание степени | дәреже негізі | |
| возведение в степень | дәрежеге шығару | |
| формулы понижения степени | дәрежені төмендету формулалары | |
| свойства степени | дәреже қасиеттері | |
| круговая диаграмма | дөңгелек диаграмма | |
| диаметр круга | дөңгелек диаметрі | |
| хорда круга | дөңгелек хордасы | |
| выпуклый многоугольник | дөңес көпбұрыш | |
| выпуклый многогранник | дөңес көпжақ | |
| выпуклая фигура | дөңес фигура | |
| система линейных уравнений с двумя переменными | екi айнымалылы сызықтық теңдеулер жүйесі | |
| система нелинейных уравнений с двумя переменными | екі айнымалылы бейсызықтық теңдеулер жүйесі | |
| система уравнений (неравенств) с двумя переменными | екі айнымалылы теңдеулер (теңсіздіктер) жүйесі | |
| решение неравенства с двумя переменными | екі айнымалылы теңсіздіктің шешімі | |
| неравенство с двумя переменными | екі айнымалылы теңсіздік | |
| формула квадрата суммы двух выражений | екі өрнек қосындысы квадратының формуласы | |
| двугранный угол | екіжақты бұрыш | |
| двучлен | екімүше | |
| квадрат двучлена | екімүше квадраты | |
| уравнение второго порядка | екінші ретті теңдеу | |
| вторая производная | екінші ретті туынды | |
| кратность | еселік | |
| математическая модель задачи | есептің математикалық моделі | |
| алгебраический способ решения задач | есептерді шешудің алгебралық тәсілі | |
| арифметический способ решения задач | есептерді шешудің арифметикалық тәсілі | |
| плоская фигура | жазық фигура | |
| преобразование плоскости | жазықтықты түрлендіру | |
| общее уравнение плоскости | жазықтықтың жалпы теңдеуі | |
| вектор нормали плоскости | жазықтық нормалының векторы | |
| уравнение плоскости | жазықтық теңдеуі | |
| простая ломаная линия | жай сынық сызық | |
| развертка | жайма (мат.) | |
| общий член | жалпы мүше | |
| формула общего члена | жалпы мүше формуласы | |
| решение общее | жалпы шешім | |
| точка касания | жанасу нүктесі | |
| половинный аргумент | жарты аргумент | |
| формулы половинного аргумента | жарты аргумент формулалары | |
| полуплоскость | жарты жазықтық | |
| полупрямая | жарты түзу | |
| полуокружность | жарты шеңбер | |
| скорость cближения | жақындасу жылдамдығы | |
| достаточное условие | жеткілікті шарт | |
| таблица частот | жиіліктер кестесі | |
| накопленная частота | жинақталған жиілік | |
| объединение множеств | жиындардың бірігуі | |
| пересечение множеств | жиындардың қиылысуы | |
| элемент множества | жиын элементі | |
| мнимая единица | жорамал бірлік | |
| мнимая часть | жорамал бөлік | |
| объем работы | жұмыс көлемі | |
| четность | жұптық | |
| точка перегиба | иілу нүктесі | |
| индуктивное предположение | индукциялық болжам | |
| индуктивный шаг | индукциялық қадам | |
| базис индукции | индукция базисі | |
| подынтегральная функция | интеграласты функция | |
| подынтегральное выражение | интеграласты өрнек | |
| правила интегрирования | интегралдау ережелері | |
| таблица интегралов | интегралдар кестесі | |
| интервальный вариационный ряд | интервалды вариациялық қатар | |
| иррациональное число | иррационал сан | |
| иррациональное выражение | иррационал өрнек | |
| освобождение от иррациональности | иррационалдықтан құтылу | |
| квадратное уравнение | квадрат теңдеу | |
| дискриминант квадратного уравнения | квадрат теңдеу дискриминанты | |
| корень квадратного уравнения | квадрат теңдеу түбірі | |
| квадратное неравенство | квадрат теңсіздік | |
| решение квадратного неравенства | квадрат теңсіздік шешімі | |
| квадратный корень | квадрат түбір | |
| квадратный трехчлен | квадрат үшмүше | |
| корень квадратного трехчлена | квадрат үшмүше түбірі | |
| формула разности квадратов | квадраттар айырмасының формуласы | |
| квадратичная функция | квадраттық функция | |
| случайное событие | кездейсоқ оқиға | |
| случайная выборка | кездейсоқ таңдама | |
| среднее квадратичное отклонение | орташа квадраттық ауытқу | |
| приведенное квадратное уравнение | келтірілген квaдрат теңдеу | |
| формулы приведения | келтіру формулалары | |
| убывающая функция | кемімелі функция | |
| убывание | кему | |
| прямая пропорциональность | тура пропорционалдық | |
| обратная пропорциональность | кері пропорционалдық | |
| обратная пропорциональная зависимость | кері пропорционал тәуелділік | |
| прямая пропорциональная зависимость | тура пропорционал тәуелділік | |
| обратные тригонометрические функции | кері тригонометриялық функциялар | |
| производная обратной функции | кері функция туындысы | |
| отношение отрезков | кесінділер қатынасы | |
| серединный перпендикуляр отрезка | кесіндінің орта перпендикуляры | |
| середина разреза | кесінді ортасы | |
| проекция отрезка прямой линии | түзу сызық кесіндісінің проекциясы | |
| длина отрезка | кесінді ұзындығы | |
| пространственные фигуры | кеңістік фигуралары | |
| векторы коллинеарные | коллинеар векторлар | |
| компланарные векторы | компланар векторлар | |
| комплексное число | комплекс сан | |
| модуль комплексного числа | комплекс санның модулі | |
| тригонометрическая форма комплексного числа | комплекс санның тригонометриялық түрі | |
| корень из комплексного числа | комплекс санның түбірі | |
| сечение конуса | конус қимасы | |
| координатная ось | координаттық ось | |
| координатная прямая | координаттық түзу | |
| косинус | косинус | |
| теорема косинусов | косинустар теоремасы | |
| котангенс | котангенс | |
| линия котангенсов | котангенстер сызығы | |
| критическая точка | сыни нүкте | |
| разность кубов | кубтардың айырмасы | |
| сумма кубов | кубтардың қосындысы | |
| производная сложной функции | күрделі функция туындысы | |
| произведение (мат.) | көбейтінді | |
| разложение на множители | көбейткіштерге жіктеу | |
| наклонная асимптота | көлбеу асимптота | |
| горизонтальная асимптота | көлденең асимптота | |
| угол многоугольника | көпбұрыш бұрышы | |
| площадь поверхности многогранника | көпжақ бетінің ауданы | |
| двугранный угол многогранника | көпжақтың екіжақты бұрышы | |
| развертка многогранника | көпжақ жаймасы | |
| основание многогранника | көпжақ табаны | |
| вершины многогранника | көпжақ төбелері | |
| сечение многранника | көпжақ қимасы | |
| член многочлена | көпмүше мүшесі | |
| основание логарифма | логарифм негізі | |
| метод математической индукции | математикалық индукция әдісі | |
| соотношения метрические | метрикалық арақатынастар | |
| монотонность | бірсарындылық | |
| класс тысяч (второй класс) | мыңдықтар класы (екінші класс) | |
| невозможное событие | мүмкін емес оқиға | |
| возможное значение | мүмкін мән | |
| вероятное значение | ықтимал мән | |
| множество возможных значений | мүмкін мәндер жиыны | |
| множество вероятных значений | ықтимал мәндер жиыны | |
| множество натуральных чисел | натурал сандар жиыны | |
| ряд натуральных чисел | натурал сандар қатары | |
| действительная часть | нақты бөлік | |
| достоверное событие | болатын оқиға | |
| невозможное событие | болмайтын оқиға | |
| случайное событие | кездейсоқ оқиға | |
| множество действительных чисел | нақты сандар жиыны | |
| основной период | негізгі период | |
| основное тригонометрическое тождество | негізгі тригонометриялық теңбе-теңдік | |
| формула Ньютона-Лейбница | Ньютон-Лейбниц формуласы | |
| дифференцируемая функция в точке | нүктеде дифференциалданатын функция | |
| множество точек | нүктелер жиыны | |
| геометрическое место точек | нүктелердің геометриялық орны | |
| область точки | нүкте аймағы | |
| проекция точки на прямую | нүктенің түзудегі проекциясы | |
| объективная реальность | объективті шындық | |
| функция вогнутая | ойыс функция | |
| ордината | ординат | |
| серединный перпендикуляр | орта перпендикуляр | |
| неравенство о средних | орташаларға қатысты теңсіздік | |
| общий перпендикуляр | ортақ перпендикуляр | |
| ортогональное проектирование | ортогонал проекциялау (мат.) | |
| ортоцентр | ортоцентр | |
| осевая симметричная фигура | осьтік симметриялы фигура | |
| событие | оқиға | |
| вероятность события | оқиға ықтималдығы | |
| положительное число | оң сан | |
| отрицательное число | теріс сан | |
| формула n-го члена | n-мүше формуласы | |
| вершина параболы | параболаның төбесі | |
| параллелепипед | параллелепипед | |
| параллелограмм | параллелограмм | |
| правило параллелограмма | параллелограмм ережесі | |
| параллельное проектирование (мат.) | параллель проекциялау (мат.) | |
| параллельный перенос | параллель көшіру | |
| признак параллельности | параллелдік белгісі | |
| период | период | |
| перпендикуляр | перпендикуляр | |
| длина перпендикуляра | перпендикуляр ұзындығы | |
| признак перпендикулярности | перпендикулярлық белгісі | |
| диагональное сечение пирамиды | пирамиданың диагонал қимасы | |
| план масштаба | масштаб жоспары | |
| призма | призма | |
| площадь боковой поверхности призмы | призманың бүйір бетінің ауданы | |
| перпендикулярное сечение призмы | призманың перпендикуляр қимасы | |
| площадь полной поверхности призмы | призманың толық бетінің ауданы | |
| площадь боковой поверхности призмы | призманың бүйір бетінің ауданы | |
| прогрессия | прогрессия | |
| проекция | проекция | |
| пропорциональное деление | пропорционал бөлу | |
| коэффициент пропорциональности | пропорционалдық коэффициенті | |
| радианный угол | радиандық бұрыш | |
| радианная мера | радиандық өлшем | |
| радиус-вектор | радиус-вектор | |
| рационал | рационал | |
| рациональная дробь | рационал бөлшек | |
| степень с рациональным показателем | рационал көрсеткішті дәреже | |
| множество рациональных чисел | рационал сандар жиыны | |
| рациональное выражение | рационал өрнек | |
| рекуррентное соотношение | рекурренттік арақатынас | |
| ромб | ромб | |
| задачи на построение | салу есептері | |
| сравнение | салыстыру | |
| наименьшее значение ряда чисел | сандар қатарының ең кiшi мәнi | |
| наибольшее значение ряда чисел | сандар қатарының ең үлкен мәні | |
| состав числа | сан құрамы | |
| отношение чисел | сандар қатынасы | |
| сравнение чисел | сандарды салыстыру | |
| числовая окружность | сандық шеңбер | |
| числовое равенство | сандық теңдік | |
| числовое неравенство | сандық теңсіздік | |
| числовые функции | сандық функциялар | |
| квадрат числа | сан квадраты | |
| куб числа | сан кубы | |
| модуль числа | сан модулі | |
| сегмент | сегмент | |
| многочлен симметрический | симметриялы көпмүше | |
| уравнение симметричное | симметриялы теңдеу | |
| синус | синус | |
| скалярный аргумент | скаляр аргумент | |
| скалярное произведение | скаляр көбейтінді | |
| многочлен стандартного вида | стандарт түрдегі көпмүше | |
| статистическая вероятность | статистикалық ықтималдық | |
| субъективная реальность | субъективті шындық | |
| касание | жанасу | |
| сечение | қима | |
| диаметр сферы | сфера диаметрі | |
| радиус сферы | сфера радиусы | |
| хорда сферы | сфера хордасы | |
| сечение сферы | сфера қимасы | |
| линейное уравнение | сызықтық теңдеу | |
| линейная функция | сызықтық функция | |
| ломаная линия | сынық сызық | |
| многоугольник описанный | сырттай сызылған көпбұрыш | |
| описанный многогранник | сырттай сызылған көпжақ | |
| остроугольный треугольник | сүйір бұрышты үшбұрыш | |
| соответственные углы | сәйкес бұрыштар | |
| отрицательный | тepic | |
| предел последовательности | тізбек шегі | |
| передача последовательности рекуррентным способом | тізбекті рекурренттік тәсілмен беру | |
| член последовательности | тізбек мүшесі | |
| вертикальная асимптота | вертикал асимптота | |
| прямоугольная система координат | координаттардың тік бұрышты жүйесі | |
| прямой цилиндр | тік цилиндр | |
| опорная плоскость | тірек жазықтық | |
| опорная прямая | тірек түзу | |
| замечательный предел (мат.) | тамаша шек (мат.) | |
| тангенс | тангенс | |
| линия тангенсов | тангенстер сызығы | |
| нечетность | тақтық | |
| выборка (мат.) | таңдама (мат.) | |
| объем выборки | таңдама көлемі | |
| мода выборки | таңдама модасы | |
| размах выборки | таңдама құлашы | |
| выборочная дисперсия | таңдамалық дисперсия | |
| объем выбора | таңдау көлемі | |
| теорема | теорема | |
| тождественность | теңбе-теңдік | |
| неотрицательное число | теріс емес сан | |
| векторы равные | тең векторлар | |
| равные отрезки | тең кесінділер | |
| равные фигуры | тең фигуралар | |
| равновеликие фигуры | тең шамалас фигуралар | |
| равносоставленные фигуры | тең құрамдас фигуралар | |
| равные треугольники | тең үшбұрыштар | |
| равнобедренный треугольник | теңбүйірлі үшбұрыш | |
| решение уравнения | теңдеуді шешу | |
| целые корни уравнения | теңдеудің бүтін түбірлері | |
| рациональные корни уравнения | теңдеудің рационал түбірлері | |
| система уравнений | теңдеулер жүйесі | |
| совокупность неравенств | теңсіздіктер жиынтығы | |
| система неравенств | теңсіздіктер жүйесі | |
| доказательство неравенства | теңсіздікті дәлелдеу; теңсіздік дәлелдемесі | |
| свойства неравенства | теңсіздік қасиеттері | |
| решение системы неравенств | теңсіздіктер жүйесінің шешімі | |
| равносторонний конус | теңқабырғалы конус | |
| равносторонний треугольник | теңқабырғалы үшбұрыш | |
| неполное квадратное уравнение | толымсыз квадрат теңдеу | |
| поверхность полная | толық бет | |
| трапеция | трапеция | |
| высота трапеции | трапеция биіктігі | |
| средняя линия трапеции | трапецияның орта сызығы | |
| единичная окружность | бірлік шеңбер | |
| тригонометрические тождества | тригонометриялық теңбе-теңдіктер | |
| тригонометрическое уравнение | тригонометриялық теңдеу | |
| решение тригонометрического уравнения | тригонометриялық теңдеуді шешу; тригонометриялық теңдеу шешімі | |
| тригонометрические функции | тригонометриялық функциялар | |
| геометрический смысл производной | туындының геометриялық мағынасы | |
| подкоренное выражение | түбірасты өрнек | |
| потеря корня (мат.) | түбір жоғалту (мат.) | |
| извлечение корня (мат.) | түбірді шығару (мат.) | |
| направляющий вектор прямой | түзудің бағыттаушы векторы | |
| общее уравнение прямой | түзудің жалпы теңдеуі | |
| каноническое уравнение прямой | түзудің канондық теңдеуі | |
| параметрическое уравнение прямой | түзудің параметрлік теңдеуі | |
| уравнение прямой | түзу теңдеуі | |
| прямая линия | түзу сызық | |
| сопряженное комплексное число | түйіндес комплекс сан | |
| замкнутая ломаная линия | тұйық сынық сызық | |
| односторонние углы | бірқабырғалы бұрыштар | |
| зависимые события | тәуелді оқиғалар | |
| передача зависимости аналитическим способом | тәуелділікті талдау тәсілімен беру | |
| независимые события | тәуелсіз оқиғалар | |
| вершина (мат.) | төбе (мат.) | |
| факториал | факториал | |
| минимум функции | функция минимумы | |
| множество значений функции | функция мәндерінің жиыны | |
| композиция функций | функциялар композициясы | |
| область определения функции | функцияның анықталу аймағы | |
| преобразование графика функции | функция графигін түрлендіру | |
| наименьшее значение функции | функцияның ең кіші мәні | |
| точки экстремума функции | функция экстремумының нүктелері | |
| свойства функции | функция қасиеттері | |
| хорда (мат.) | хорда (мат.) | |
| центральная симметрия; центр симметрии | центрлік симметрия; симметрия центрі; | |
| концентрические окружности | концентрлік шеңберлер | |
| циркуль | циркүл | |
| площадь поверхности шара | шар беті ауданы | |
| сегмент шара | шар сегменті | |
| шаровой сектор | шар секторы | |
| пересечение шаров | шарлар қиылысуы | |
| величина бесконечно малая | шексіз кіші шама | |
| бесконечное множество | шексіз жиын | |
| числовая последовательность | сандық тізбек | |
| бесконечная числовая последовательность | шексіз сандық тізбек | |
| величина бесконечно большая | шексіз үлкен шама | |
| конечное множество | шекті жиын | |
| ограниченная последовательность | шектелген тізбек | |
| множество решений | шешімдер жиыны | |
| длина окружности | шеңбер ұзындығы | |
| угол вписанный к окружности | шеңберге іштей сызылған бұрыш | |
| касательная к окружности | шеңбер жанамасы | |
| секущая к окружности | шеңберқияр сызық | |
| диаметр окружности | шеңбер диаметрі | |
| радиус окружности | шеңбер радиусы | |
| уравнение окружности | шеңбер теңдеуі | |
| хорда окружности | шеңбер хордасы | |
| четверть | ширек (мат.) | |
| классическое определение вероятности | ықтималдықтың классикалық анықтамасы | |
| статистическое определение вероятности | ықтималдықтың статистикалық анықтамасы | |
| диаграмма Эйлера | Эйлер диаграммасы | |
| диаграмма Венна | Венн диаграммасы | |
| пространство элементарных событий | қарапайым оқиғалар кеңістігі | |
| элементарное событие (мат.) | қарапайым оқиға (мат.) | |
| эллипс | эллипс | |
| сторона (мат.) | қабырға (мат.) | |
| грань (мат.) | жақ (мат.) | |
| размещения без повторений | қайталаусыз орналастырулар | |
| сочетания без повторений | қайталаусыз терулер | |
| противоположные векторы | қарама-қарсы векторлар | |
| противоположные события | қарама-қарсы оқиғалар | |
| простейшие тригонометрические уравнения | қарапайым тригонометриялық теңдеулер | |
| размах ряда | қатар ауқымы | |
| медиана ряда | қатар медианасы | |
| мода ряда | қатар модасы | |
| дистанционная скорость | қашықтау жылдамдығы | |
| трапеция криволинейная | қисық сызықты трапеция | |
| усеченный конус | қиық конус | |
| плоскость секущая | қиюшы жазықтық | |
| неподвижные точки | қозғалмайтын нүктелер | |
| количество благоприятных исходов | қолайлы нәтижелер саны | |
| благоприятный исход | қолайлы нәтиже | |
| формулы двойного угла | екі еселенген бұрыштың формулалары | |
| формулы половинного угла | жарты бұрыштың формулалары | |
| двойной аргумент | екі еселі аргумент | |
| формулы двойного аргумента | екі еселі аргумент формуласы | |
| метод введения вспомогательного аргумента | қосымша аргумент енгізу әдісі | |
| куб суммы | қосынды кубы | |
| ребро (мат.) | қыр (мат.) | |
| несократимая дробь | қысқартылмайтын бөлшек | |
| формулы сокращенного умножения | қысқаша көбейту формулалары | |
| стоимость | құн | |
| непрерывная случайная величина | үздіксіз кездейсоқ шама | |
| непрерывность | үздіксіздік | |
| разрывность | үзіктілік | |
| совместные события (мат.) | үйлесімді оқиғалар (мат.) | |
| несовместные события (мат.) | үйлесімсіз оқиғалар (мат.) | |
| старший коэффициент | үлкен коэффициент | |
| тройной аргумент | үш еселі аргумент | |
| правило треугольника | үшбұрыш ережесі | |
| окружность, описанная около треугольника | үшбұрыш сыртынан сызылған шеңбер | |
| решение треугольников | үшбұрыштарды шешу | |
| признаки равенства треугольников | үшбұрыштардың теңдік белгілері | |
| признаки подобия треугольников | үшбұрыштардың ұқсастық белгілері | |
| высота треугольника | үшбұрыш биіктігі | |
| биссектриса треугольника | үшбұрыш биссектриасы | |
| угол треугольника | үшбұрыш бұрышы | |
| медиана треугольника | үшбұрыш медианасы | |
| средняя линия треугольника | үшбұрыштың орта сызығы | |
| периметр треугольника | үшбұрыш периметрі | |
| внешний угол треугольника | үшбұрыштың сыртқы бұрышы | |
| неравенство треугольника | үшбұрыш теңсіздігі | |
| трехгранный угол | үшжақты бұрыш | |
| трехчлен | үшмүше | |
| подобные одночлены | ұқсас бірмүшелер | |
| подобные фигуры | ұқсас фигуралар | |
| треугольники подобные | ұқсас үшбұрыштар | |
| признак подобия | ұқсастық белгісі | |
| разносторонний треугольник | әртүрлі қабырғалы үшбұрыш | |
| соотношение метрические | метрикалық арақатынастар | |
| взаимно простые числа | өзара жай сандар | |
| взаимно обратные функции | өзара кері функциялар | |
| возрастающая последовательность | өспелі тізбек | |
| возрастающая функция | өспелі функция | |
| осевое сечение | осьтік қима | |
| возрастание | өсу | |
| распределение случайной величины | кездейсоқ шама үлестірімі | |
| композиция движений | қозғалыстар композициясы | |
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ТЕРМИНОЛОГИЯ КОМИССИЯСЫНЫҢ
2023 ЖЫЛҒЫ 1 ЖЕЛТОҚСАНДАҒЫ ОТЫРЫСЫНДА
БЕКІТІЛГЕН ТЕРМИНДЕР
| № | орыс тілінде | қазақ тілінде |
| 2023 ЖЫЛҒЫ 3-ОТЫРЫСТА ПЫСЫҚТАУҒА ЖІБЕРІЛГЕН ТЕРМИНДЕР | ||
| армированная колючая лента | арқауланған тікенек таспа | |
| колючая проволока | тікенек сым | |
| угловое увеличение инструмента | құралдың бұрыштық ұлғайтуы | |
| переменный спред | айнымалы спред | |
| цифровизация по умолчанию | бастапқыдай цифрландыру | |
| видеосигнал | видеосигнал | |
| односторонние пределы | бірқабырғалы шектер | |
| гальванический элемент | галванилік элемент | |
| энергетическое сияние тела | дененің энергетикалық жарқырауы | |
| дифференциальное исчисление | дифференциалдық есептеу | |
| вектор нормали плоскости | жазықтық нормалының векторы | |
| всеохватный рост | барлығын қамтитын өсім | |
| канал частотной радиосвязи | жиілікті радиобайланыс арнасы | |
| приближенное вычисление | жуықтап есептеп шығару | |
| светимость звезды (L) | жұлдыздың жарқырауы (L) | |
| поглотители | сіңіргіштер (хим.) жұтқыштар (физ.) | |
| парниковый эффект | парниктік әсер | |
| подуровень | кіші деңгей | |
| обратная задача | кері есеп | |
| разорение | күйреу | |
| скачкообразность развития | дамудың секірмелілігі | |
| встречная сделка | қарымта мәміле | |
| час пик | қарбалас шақ | |
| двойное замещение | қосарланған алмасым | |
| формулы суммы | қосынды формулалары | |
| оптический прицел головки объектива | объектив бастиегінің оптикалық көздеуіші | |
| оптический центр линзы | линзаның оптикалық центрі | |
| активный ряд металлов | металдардың актив қатары | |
| молярный объем | мөлдік көлем | |
| молярная масса | мөлдік масса | |
| молярная концентрация | мөлдік концентрация | |
| денитрификация | нитратсыздану | |
| угловое увеличение оптического прибора | оптикалық аспаптың бұрыштық ұлғайтуы | |
| оптоволоконный осветитель | оптика-талшықтық жарықтандырғыш | |
| cквозные подходы | өтпелі тәсілдер | |
| вмещающие породы | аралас тау жыныстары | |
| активность радиоактивного элемента | радиоактив элементтің белсенділігі | |
| активность радиоактивного вещества | радиоактив заттектің белсенділігі | |
| активация радиоактивного источника | радиоактив көзді белсендіру | |
| радиоактивный распад | радиоактивті ыдырау | |
| фидуциарная ответственность | фидуциялық жауапкершілік | |
| щелочно-земельный металл | сілті-жер металы | |
| естественная радиоактивность | табиғи радиоактивтілік | |
| естественные семейства | табиғи топ | |
| крайняя нищета | тақыр кедейлік | |
| передача зависимости аналитическим способом | тәуелділікті талдау тәсілімен беру | |
| передача последовательности рекуррентным способом | тізбекті рекурренттік тәсілмен беру | |
| живые организмы | тірі организмдер | |
| сущностная цель | түпкілікті мақсат | |
| треугольник с окружностью снаружи | сыртқы шеңберлі үшбұрыш | |
| преобразование сходства | ұқсастықты түрлендіру | |
| стол приставной | жанаспа үстел | |
| валюта представления | есептілік валютасы | |
| приращение функции | функцияның өсімшесі | |
| центрально-симметричные точки | центрлiк-симметриялы нүктелер | |
| сглаживание цен | бағаны деңгейлестіру | |
| сдвиговый ряд | ығыспалы қатар | |
| ток смещения | ығысу тоғы | |
| энергетическая светимость | энергиялық жарқырағыштық | |
| дата-продукция | дейта-өнім | |
| зрелость данных | деректердің толымдылығы | |
| наградной лист | марапаттау парағы | |
| статус-отчет | статус-есеп | |
| ҚОҒАМДЫҚ ТАМАҚТАНУ САЛАСЫ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| айс-крим | балмұздақ сусын | |
| голубцы | голубцы | |
| блинчик | құймақша | |
| сорпа с куртом | құрт қосылған сорпа | |
| маргарин | маргарин | |
| торт «муравейник» | «құмырсқа илеуі» торты | |
| торт «красный бархат» | «қызыл барқыт» торты | |
| торт «молочная девочка» | «аппақ қыз» торты | |
| горькая заправка | ащы асқатық | |
| острый соус | ащы тұздық | |
| рис шлифованный | әрленген күріш | |
| дробное питание | бөліп-бөліп тамақтану | |
| продовольственный склад | азық-түлiк қоймасы | |
| продовольственное сырье | азық-түлiк шикізаты | |
| белорыбица | ақбалық | |
| петрушка | ақжелкен | |
| стебли петрушки | ақжелкен сабақтары | |
| белладонна | итжидек | |
| жасминовый чай | ақжұпар шайы | |
| семга | ақсерке | |
| тяпуга | ақшабақ | |
| шарлотка | шарлот | |
| американо | американо | |
| водка | арақ | |
| постное мясо | қаракесек ет | |
| аспартам | аспартам | |
| кулинар | кулинар | |
| пиво светлое | ақшыл сыра | |
| опара | ашытқы қамыр | |
| глазурь | глазурь | |
| бабл-чай (бабл-ти) | бабл шай | |
| балкуырдак | балқуырдақ | |
| балшекер | балшекер | |
| бастабак | бастабақ | |
| полдник | бесіндік | |
| биопродукт | биоөнім | |
| заварка | демдеме | |
| боза | боза | |
| пароварка | буқазан | |
| бутерброд | бутерброд | |
| пончик | бүйрекше | |
| бурме | бүрме (тағам) | |
| кулебяка | бүрме нан | |
| виски | виски | |
| глинтвейн | глинтвейн | |
| глясе | глясе | |
| розмарин | гүлшетен | |
| усилитель вкуса | дәмкүшейткіш | |
| мясорубка | еттартқыш | |
| капучино | капучино | |
| квас | квас | |
| коктейль | коктейл | |
| коньяк | коньяк | |
| кофе | кофе | |
| зеленый чай | көк шай | |
| куби | күбі | |
| цельное молоко | қаймағы алынбаған сүт | |
| смородина | қарақат | |
| сухое молоко | құрғақ сүт | |
| курткоже | құрткөже | |
| латте | латте | |
| лимонад | лимонад | |
| майсок | майсөк | |
| мармелад | мармелад | |
| мартини | мартини | |
| маття (матча) | матча шайы | |
| ми палау | мипалау | |
| мидия | мидия | |
| минестроне | минестроне | |
| мокко | мокко | |
| морс | морс | |
| моцарелла | моцарелла | |
| нават | науат | |
| нори | нори | |
| пророщенные бобы | өскін бұршақ | |
| пицца | пицца | |
| пудинг | пудиң | |
| рагу | рагу | |
| рамэн (рамен) | рамэн (рамен) | |
| рататуй | рататуй | |
| ревень | рауғаш | |
| ризотто | ризотто | |
| рикотта | рикотта | |
| ром | ром | |
| бурдюк | саба | |
| сирне | сірне | |
| мясо на кости | сүйекті ет | |
| пиво | сыра | |
| фарш мясной | тартылған ет | |
| булочка | тоқаш | |
| торсык | торсық | |
| торт | торт | |
| молозиво | уыз | |
| икра | уылдырық | |
| хот-дог | хот-дог | |
| чизкейк | чизкейк | |
| нектар | шiрне | |
| шампанское | шампан | |
| сироп | шәрбат | |
| БИОЛОГИЯ САЛАСЫ ТЕРМИНДЕРІ | ||
| луна-рыба | айбалық | |
| белый амур | ақ амур | |
| широколобка амурская | амур кеңмаңдайы | |
| морской конек | атбалық | |
| треска атлантическая | атлант сетінегі | |
| петух морской | әтешбалық | |
| бегемот | бегемот | |
| карликовая сумчатая белка, карликовая сумчатая летяга | ергежейлі қалталы тиін | |
| веслонос | ескектұмсық | |
| жираф | керік | |
| цокор | бұраубас | |
| камбала полосатая | жолақты көзауық | |
| иглобрюх полосатый | жолақты тікенқұрсақ | |
| сарган | істіктұмсық | |
| обыкновенный прилипало | кәдімгі жабысқақ балық | |
| слепушонка | соқыртышқан | |
| бандикут (сумчатый барсук) | қалталы борсық | |
| пикша | қарадақ | |
| снежная коза | қарешкі | |
| морской язык | тілбалық | |
| муравьед | құмырсқажегіш | |
| медянка | саржылан | |
| паукообразная обезьяна | өрмекшітәріздес маймыл | |
| желтощек | саржақ | |
| сингиль или джулара | сарсүңгі | |
| броненосец | кіреукей | |
| остронос | сүйіртұмсық | |
| султанка или барабулька | сұлтанбалық | |
| серый спинорог | сұр доңызбалық | |
| удавчик | айдаһарша | |
| морская камбала | теңіз көзауығы | |
| морской лев | теңізшер | |
| зубатка | тісті балық | |
| опоссум | опоссум | |
| густера | балпанбалық | |
| щукорылый угорь | шортантұмсық жыланбалық | |
| солнечник | күнбалық | |
| автомукомер | автоматты ұнөлшеуіш | |
| деревянная ложка | ағаш қасық | |
| деревянный черпак | ағаш ожау | |
| деревянная чаша | ағаш тегене | |
| женьшень | адамтамыр | |
| автоматизм | автоматизм | |
| автотрофы | автотрофтар | |
| агглютинация | агглютинация | |
| скелет человека | адам қаңқасы | |
| болезнь Аддисона | Аддисон ауруы | |
| аденилатциклаза | аденилатциклаза | |
| аденозиндифосфат | аденозиндифосфат | |
| аденозинмонофосфат | аденозинмонофосфат | |
| аденоиды | аденоидтар | |
| азотистые основания | азотты негіздер | |
| пищевая цепь | азық тізбегі | |
| лунатизм (сомнамбулизм) | айкезбелік | |
| кроссинговер | кроссинговер | |
| аксон | аксон | |
| активный транспорт | белсенді тасымал | |
| актин | актин | |
| планария белая | ақсұлама | |
| алкалоиды | алкалоидтар | |
| альдостерон | альдостерон | |
| анаэробные микроорганизмы | анаэробты микроорганизм | |
| анаэробное дыхание | анаэробты тыныс алу | |
| андрогены | андрогендер | |
| андрогенез | андрогенез | |
| анеуплоидия | анеуплоидия | |
| антибиотики | антибиотиктер | |
| антипорт | антипорт | |
| антропоген | антропоген | |
| антропогенная среда | антропогендік орта | |
| антропогенные факторы | антропогендік факторлар | |
| антропогенез | антропогенез | |
| справочная книга | анықтамалық кітап | |
| апатия | апатия | |
| апопласт | апопласт | |
| аппарат | аппарат | |
| артериолы | артериолалар | |
| пищеварительные ферменты | асқорыту ферменттері | |
| ассоциаты | ассоциаттар | |
| асфиксия | асфиксия | |
| атавизм | атавизм | |
| яичко | аталық без | |
| аутизм | аутизм | |
| открытая система кровообращения | ашық қанайналым жүйесі | |
| аэробы | аэробтар | |
| аэробное дыхание | аэробты тыныс алу | |
| направленный мутагенез | бағытталған мутагенез | |
| бактериофаги | бактерияжегілер | |
| молоточек | балғашық | |
| череп | бассүйек | |
| черепно-мозговые нервы | бассүйек-ми жүйкелері | |
| малярия | безгек | |
| лицевой нерв | бет жүйкесі | |
| бивалент | бивалент | |
| биология | биология | |
| биологическая мембрана | биологиялық жарғақ | |
| биологические ритмы | биологиялық ырғақтар | |
| биомасса | биомасса | |
| пирамида биомасс | биомасса пирамидасы | |
| биометеорология | биометеорология | |
| биотехнология | биотехнология | |
| биотический потенциал | биотикалық әлеует | |
| биотоп | биотоп | |
| биофизика | биофизика | |
| биохимия | биохимия | |
| бластула | бластула | |
| дигибридный тип гибридизации | будандастырудың дигибридті типі | |
| сустав | буын | |
| почка | бүйрек | |
| отпочкование | бүршіктену | |
| вазопрессин | вазопрессин | |
| варолиев мост | варолий көпірі | |
| вегетативная нервная система | вегетативті жүйке жүйесі | |
| обмен газов | газ алмасу | |
| гаметогенез | гаметогенез | |
| ганглиозиды | ганглиозидтер | |
| гаплоид | гаплоид | |
| гаструла | гаструла | |
| гемолимфа | гемолимфа | |
| генеологический метод | генеологиялық әдіс | |
| генетическая информация | генетикалық ақпарат | |
| генетический критерий | генетикалық өлшемшарт | |
| геном | геном | |
| гетерозигота | гетерозигота | |
| гетерозис | гетерозис | |
| гетеротрофы | гетеротрофтар | |
| гиббереллин | гиббереллин | |
| гигиена | гигиена | |
| гидра | гидра | |
| гипервентиляция | гипервентиляция | |
| гипертрихоз | гипертрихоз | |
| гипоталамус | гипоталамус | |
| гипофиз | гипофиз | |
| гистоны | гистондар | |
| глаукома | глаукома | |
| гликолипиды | гликолипидтер | |
| глюкагон | глюкагон | |
| глюконеогенез | глюконеогенез | |
| аппарат (комплекс) Гольджи | Гольджи аппараты (кешені) | |
| гоминиды | гоминидтер | |
| гомозигота | гомозигота | |
| гомология | гомология | |
| гонады | жыныс бездері | |
| гормоны | гормондар | |
| камера Горяева | Горяев камерасы | |
| дальтонизм | дальтонизм | |
| однодольные | даражарнақтылар | |
| синдром Дауна | Даун синдромы | |
| вкусовые ощущения | дәм сезу | |
| делеция | делеция | |
| дерматоз | дерматоз | |
| детергент | детергент | |
| детоксикация | уытсыздандыру | |
| детрит | детрит | |
| диастола | диастола | |
| дизентерия | дизентерия | |
| диплоид | диплоид | |
| диффузная нервная система | диффузиялық жүйке жүйесі | |
| репликация ДНК | ДНҚ репликациясы | |
| доместикация животных | жануарларды қолға үйрету | |
| доминант | доминант | |
| доминантный знак | доминантты белгі | |
| дриопитек | дриопитек | |
| Евстахиева труба | Евстахио түтікшесі | |
| вторая сигнальная система | екінші сигналдық жүйе | |
| просеивание | елеу | |
| лечебная физкультура | емдік денешынықтыру | |
| шокирование | есеңгіреу, шок | |
| зевота | есінеу | |
| экстензор | экстензор | |
| псевдонаука | жалған ғылым | |
| полуконсервативная модель | жартылай консервативті модель | |
| клеточная оболочка | жасуша қабықшасы | |
| клеточные включения | жасуша қосындылары | |
| клеточные органоиды | жасуша органоидтары | |
| клеточный центр | жасуша орталығы | |
| клеточный оборот | жасуша айналымы | |
| зоб | жемсау | |
| выявление совокупности | жиынтықты анықтау | |
| пульсирующая вакуоль | жиырылғыш вакуоль | |
| систематизация | жүйелеу | |
| нервные импульсы | жүйке импульстері | |
| нервно-мышечный синапс | жүйке-бұлшықет синапсы | |
| бесполое размножение | жыныссыз көбею | |
| мигание, моргание | жыпылықтау, кірпік қағу | |
| перенос веществ | заттектердің тасымалдануы | |
| зигота | зигота | |
| идиоадаптация | идиоадаптация | |
| иллюзия | иллюзия | |
| имаго | имаго | |
| иммерсионное масло | иммерсиялық май | |
| иммуноциты, иммунные клетки | иммундық жасушалар | |
| иммуногенез | иммуногенез | |
| иммуноглобулины | иммуноглобулиндер | |
| иммунофлюоресценция | иммунфлюоресценция | |
| инсектициды | инсектицидтер | |
| инсерция | инсерция | |
| инстинкт | түйсік | |
| мембранный рецептор инсулина | инсулиннің мембраналық рецепторы | |
| интерфаза | интерфаза | |
| интерферон | интерферон | |
| иридодиагностика | иридодиагностика | |
| йодирование | йодтау | |
| камбий | камбий | |
| каннибализм | каннибализм | |
| капилляры | қылтамырлар | |
| кариокинез | кариокинез | |
| кариотип | кариотип | |
| катетер | катетер | |
| кетонурия | кетонурия | |
| клиническая смерть | клиникалық өлім | |
| клон | клон | |
| клонирование | клондау | |
| кодон | кодон | |
| комменсализм | комменсализм | |
| комплементарность | комплементарлық | |
| консументы | консументтер | |
| контрацепция | контрацепция | |
| конъюгация | конъюгация | |
| конъюктива | конъюктива | |
| Кортиев орган, орган Корти | Корти мүшесі | |
| кортизон | кортизон | |
| палочка Коха | Кох таяқшасы | |
| размножение | көбею | |
| глазница | көз шарасы | |
| кранц-мезофильные клетки | кранц-мезофилді жасушалар | |
| ксилема | ксилема | |
| купрофан | купрофан | |
| кутин | кутин | |
| веко | қабақ | |
| чешуйчатый лишай | қабыршақты теміреткі | |
| береза | қайың | |
| железа щитовидная | қалқанша без | |
| сыворотка крови | қан сарысуы | |
| свертывание крови | қанның ұюы | |
| ненасыщенные жирные кислоты, непредельные жирные кислоты | қанықпаған май қышқылдары | |
| скелет | қаңқа | |
| зрачок | қарашық | |
| двигательный нейрон | қозғалтқыш нейрон | |
| органоиды движения | қозғалыс органоидтары | |
| возбудимость | қозғыштық | |
| трофический уровень | қоректік деңгей | |
| пищевая (трофическая) цепь | қоректік тізбек | |
| заячья губа | қоянжырық | |
| красные водоросли, багрянки | қызыл балдырлар | |
| лейкемия | лейкемия | |
| лейкоз | лейкоз | |
| лейкопласты | лейкопластар | |
| лейкоциты | лейкоциттер | |
| летаргия | летаргия | |
| лигнин | лигнин | |
| лизин | лизин | |
| лизис | лизис | |
| лизосома | лизосома | |
| лимфа | лимфа | |
| лимфаденит | лимфаденит | |
| лимфобласт | лимфобласт | |
| лимфоциты | лимфоциттер | |
| липиды | липидтер | |
| лордоз | лордоз | |
| макроэргические связи | макроэргиялық байланыстар | |
| мальпигиевы сосуды | мальпигий түтікшелері | |
| гипотеза вечной жизни | мәңгілік тіршілік гипотезасы | |
| мезодерма | мезодерма | |
| мейоз | мейоз | |
| меланхолик | меланхолик | |
| мелатонин | мелатонин | |
| менингит | менингит | |
| метанефридия | метанефридия | |
| метеоризм | метеоризм | |
| рахит | мешел | |
| ствол головного мозга, мозговой ствол | ми бағаны | |
| микромир | микроәлем | |
| микроорганизмы | микроорганизмдер | |
| микротрубочки | микротүтікшелер | |
| микрофиламент | микрофиламент | |
| микроэволюция | микроэволюция | |
| микседема | микседема | |
| минерал | минерал | |
| миозин | миозин | |
| митоз | митоз | |
| митохондрия | митохондрия | |
| мозжечок | мишық | |
| модулятор | модулятор | |
| молекулярная биология | молекулалық биология | |
| моноциты | моноциттер | |
| морфин | морфин | |
| морфологический критерий | морфологиялық өлшемшарт | |
| муреин | муреин | |
| мутаген | мутаген | |
| мутагенез | мутагенез | |
| мутант | мутант | |
| мутуализм | мутуализм | |
| идиотия | идиотия | |
| наркоз | наркоз | |
| хлорид натрия | натрий хлориді | |
| невропатолог (невролог) | невропатолог (невролог) | |
| нейроглия | нейроглия | |
| нейрула | нейрула | |
| нейтрофил | нейтрофил | |
| некроз | некроз | |
| нефрит | нефрит | |
| нефрон | нефрон | |
| кислоты нуклеиновые | нуклеин қышқылдары | |
| нуклеозиды | нуклеозидтер | |
| нуклеопротеиды | нуклеопротеидтер | |
| нуклеотид | нуклеотид | |
| радужная оболочка | нұрлы қабық | |
| чума | оба | |
| овогенез | овогенез | |
| овуляция | овуляция | |
| оксигемоглобин | оксигемоглобин | |
| окситоцин | окситоцин | |
| олиготрофы | олиготрофтар | |
| олигофрения | олигофрения | |
| беспозвоночные | омыртқасыздар | |
| онтогенез | онтогенез | |
| оогоний | оогоний | |
| ооцит | ооцит | |
| оперон | оперон | |
| опсонин | опсонин | |
| органическое выветривание | органикалық үгілу | |
| органогенез | органогенез | |
| органоиды | органоидтар | |
| центральная нервная система (ЦНС) | орталық жүйке жүйесі (ОЖЖ) | |
| среднее ухо | ортаңғы құлақ | |
| осморецептор | осморецептор | |
| остеобласт | остеобласт | |
| остеоцит | остеоцит | |
| офтальмология | офталмология | |
| пневмония | өкпенің қабынуы | |
| кадык | өндіршек | |
| дыхание растений | өсімдіктің тыныс алуы | |
| возрастание | өсу | |
| зона роста | өсу аймағы | |
| желчный пузырь | өт қабы | |
| палеоантропы | палеоантроптар | |
| пародонтоз | парадонтоз | |
| паразит | паразит | |
| паразитарные болезни | паразиттік аурулар | |
| парасимпатическая нервная система | парасимпатикалық жүйке жүйесі | |
| паратгормон | паратгормон | |
| паротит | паротит | |
| парфокальное расстояние | парфокал арақашықтық | |
| синдром Пархона | Пархон синдромы | |
| пектиновые вещества | пектинді заттектер | |
| пеллагра | пеллагра | |
| перистальтика | перистальтика | |
| перитонеальный диализ | перитонеалдық диализ | |
| пестициды | пестицидтер | |
| пиелонефрит | пиелонефрит | |
| пиноцитоз | пиноцитоз | |
| плазмаферез | плазмаферез | |
| плазмодесма | плазмодесма | |
| плазмолемма | плазмолемма | |
| пластиды | пластидтер | |
| плюрипотентность | плюрипотенттілік | |
| позитронно-эмиссионная томография (ПЭТ) | позитронды-эмиссиялық томография (ПЭТ) | |
| полидипсия | полидипсия | |
| полиплоидия | полиплоидия | |
| полиурия | полиурия | |
| полиэмбриония | полиэмбриония | |
| реакция преципитации | преципитация реакциясы | |
| преципитация | преципитация | |
| продуценты | продуценттер | |
| прокариоты | прокариоттар | |
| промотор | промотор | |
| простагландины | простагландиндер | |
| протеинкиназа | протеинкиназа | |
| протромбин | протромбин | |
| псориаз | псориаз | |
| пуриновая основа | пуриндік негіз | |
| радикулит | құяң | |
| радионуклиды | радионуклидтер | |
| рамапитеки | рамапитектер | |
| рацион | рацион | |
| реанимация | реанимация | |
| проба Реберга-Тареева | Реберг-Тареев сынамасы | |
| редукция | редукция | |
| редуценты | редуценттер | |
| резус-фактор | резус-фактор | |
| ренатурация | ренатурация | |
| репродуктивный потенциал | репродуктив әлеует | |
| рефлекс | рефлекс | |
| рецептор | рецептор | |
| рецессивный признак | рецессивті белгі | |
| рецидив | рецидив | |
| рибоза | рибоза | |
| рибофлавин | рибофлавин | |
| ризоиды | ризоидтар | |
| рудиментарные органы | рудимент ағзалар | |
| сайленсер | сайленсер | |
| сангвиник | сангвиник | |
| пирамида чисел | сандар пирамидасы | |
| саркомер | саркомер | |
| желтое пятно, макула | сары дақ, макула | |
| фаланга | саусақ сүйектері | |
| чувствительные нейроны, сенсорные нейроны | сезімтал нейрондар | |
| система сенсорная | сенсорлық жүйе | |
| сепсис | сепсис | |
| серология | серология | |
| нервная система симпатическая | симпатикалық жүйке жүйесi | |
| симпласт | симпласт | |
| симптом | симптом | |
| синантроп | синантроп | |
| синтетическое волокно | синтетикалық талшық | |
| систола | систола | |
| сколиоз | сколиоз | |
| слепое пятно | соқыр дақ | |
| соматические стволовые клетки | соматикалық бағаналы жасушалар | |
| зона всасывания | сору аймағы | |
| сперматозоид | сперматозоид | |
| сплайсинг | сплайсиң | |
| споры | споралар | |
| статическая работа | статикалық жұмыс | |
| строма | строма | |
| кость | сүйек | |
| периост | сүйекқап | |
| вывих | сүйектің шығып кетуі | |
| молочные зубы | сүттіс | |
| наружное ухо | сыртқы құлақ | |
| железы внешней секреции | сыртқы секреция бездері | |
| природоохранные законы | табиғатты қорғау заңдары | |
| природное тело | табиғи дене | |
| естественный иммунитет | табиғи иммунитет | |
| природное явление | табиғи құбылыс | |
| натуральные волокна | табиғи талшық | |
| таксис (биол.) | таксис (биол.) | |
| таксон | таксон | |
| корневое деление | тамыр бөліндісі | |
| корневое давление | тамыр қысымы | |
| нёбо | таңдай | |
| небные железы | таңдай бездері | |
| темперамент | темперамент | |
| тестостерон | тестостерон | |
| тимозин | тимозин | |
| тимус | тимус | |
| тироксин | тироксин | |
| зубная эмаль | тіс кіреукесі | |
| раздражимость | тітіркенгіштік | |
| токсины | токсиндер | |
| полное доминирование | толық үстемдік | |
| неполное доминирование | жартылай үстемдік | |
| сетчатая оболочка | торлы қабық | |
| тотипотентность | тотипотенттілік | |
| транзиция | транзиция | |
| трансгенез | трансгенез | |
| транслоказы | транслоказалар | |
| транспирация | транспирация | |
| трансплантация | трансплантация | |
| трансформизм | трансформизм | |
| трахеид | трахеид | |
| трисомия | трисомия | |
| тропизм | тропизм, өсу қозғалысы | |
| родимое пятно | қал | |
| тургор | тургор | |
| узловая нервная система | түйінді жүйке жүйесі | |
| кущение | түптену | |
| критерии вида | түр өлшемшарты | |
| видообразование | түр түзілуі | |
| межвидовая борьба | түраралық күрес | |
| внутривидовая борьба | түрішілік күрес | |
| сновидения | түс көру | |
| замкнутое кровообращение | тұйық қанайналым | |
| наследование | тұқым қуалау | |
| ненаследственная изменчивость | тұқым қуаламайтын өзгергіштік | |
| наследственная изменчивость | тұқым қуалайтын өзгергіштік | |
| наследственность | тұқым қуалаушылық | |
| грипп | тұмау (грипп) | |
| холера | тырысқақ | |
| ультрафиолетовая микроскопия | ультракүлгін микроскопия | |
| ультрафильтрация | ультрасүзгілеу | |
| унипорт | унипорт | |
| модель Уотсона-Крика | Уотсон-Крик моделі | |
| уремия | уремия | |
| уролог | уролог | |
| сон | ұйқы | |
| мошонка | ұма | |
| фагоцитоз | фагоцитоз | |
| фенотип | фенотип | |
| фибриноген | фибриноген | |
| физиология | физиология | |
| физиологический критерий | физиологиялық өлшемшарт | |
| фикобилины | фикобилиндер | |
| фитогормоны | өсімдік гормондары | |
| фитонциды | фитонцидтер | |
| фитоценоз | фитоценоз | |
| флегматик | флегматик | |
| флоэма | флоэма | |
| флуоресцентная микроскопия | флуоресцентті микроскопия | |
| фобия | фобия | |
| фолликул | фолликул | |
| фосфолипиды | фосфолипидтер | |
| фотолиз | фотолиз | |
| фунгициды | фунгицидтер | |
| хемосинтез | хемосинтез | |
| химическое выветривание | химиялық үгілу | |
| хитин | хитин | |
| хоаны | хоандар | |
| холерик | холерик | |
| холестерол | холестерол | |
| хоуминг | хоумиң | |
| хроматид | хроматид | |
| хроматофор | хроматофор | |
| хромопласты | хромопластар | |
| цианоз | цианоз | |
| цинга | құрқұлақ | |
| цирроз | цирроз | |
| цистит | цистит | |
| цитогенетика | цитогенетика | |
| цитология | цитология | |
| цитоплазма | цитоплазма | |
| чайка | шағала | |
| условные рефлексы | шартты рефлекстер | |
| икота | ықылық | |
| правила Э.Чаргаффа | Э.Чаргафф ережесі | |
| экология | экология | |
| экологическое образование | экологиялық білім | |
| экологическая система | экологиялық жүйе | |
| экологический критерий | экологиялық өлшемшарт | |
| экологическая пирамида | экологиялық пирамида | |
| экологический фактор | экологиялық фактор | |
| экскременты | нәжіс | |
| эктодерма | эктодерма | |
| электрические растения | электрлік өсімдіктер | |
| электрокардиография | электркардиография | |
| электронная микроскопия | электронды микроскопия | |
| электрорецепторы | электррецепторлар | |
| эллипс | эллипс | |
| эмбриология | эмбриология | |
| эмбрион | эмбрион | |
| эндемия | эндемия | |
| эндокард | эндокард | |
| эндокринолог | эндокринолог | |
| пирамида энергии | энергия пирамидасы | |
| энтодерма | энтодерма | |
| эозинофилы | эозинофилдер | |
| эпидермис | эпидермис | |
| эпикантус | эпикантус | |
| эпикард | эпикард | |
| эпистаз | эпистаз | |
| эритроцит | эритроцит | |
| эстрогены | эстрогендер | |
| этология | этология | |
| эффектор | эффектор | |
| явантроп | явантроп | |
| ядерный сок | ядро шырыны | |
| ядрышко | ядрошық | |
Орталық мемлекеттік және жергілікті
атқарушы органдарға, ұлттық
компанияларға, ғылыми мекемелерге
(тізім бойынша)
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Тіл саясаты комитеті Республикалық терминология комиссиясының 2023 жылғы 2, 3 және 4-отырыстарында бекітілген терминдер тізбесін танысу және жұмыс барысында қолдану үшін жолдайды.
Сондай-ақ жалпы бекітілген терминдердің толық тізбесімен termincom.kz сайтынан танысуға болатынын хабарлаймыз.
Қосымша: 99 парақта.
Төраға Е. Тілешов
Орынд.: Ж. Асанова
Тел.: 74-14-97
Тізім
- ҚР Бас Прокуратурасы
- ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті
- ҚР Жоғарғы Соты
- ҚР Ұлттық Банкі
- ҚР Орталық сайлау комиссиясы
- ҚР Президентінің іс басқармасы
- ҚР Жоғары аудиторлық палатасы
- ҚР Мемлекеттік күзет қызметі
- ҚР Конституциялық Соты
- ҚР Сыртқы істер министрлігі
- ҚР Ішкі істер министрлігі
- ҚР Оқу-ағарту министрлігі
- ҚР Қорғаныс министрлігі
- ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі
- ҚР Қаржы министрлігі
- ҚР Әділет министрлігі
- ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министірлігі
- ҚР Денсаулық сақтау министрлігі
- ҚР Энергетика министрлігі
- ҚР Ұлттық экономика министрлігі
- ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі
- ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі
- ҚР Сауда және интеграция министрлігі
- ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігі
- ҚР Су ресурстары және ирригация министрлігі
- ҚР Туризм және спорт министрлігі
- ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі
- ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі
- ҚР Көлік министрлігі
- ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігі
- ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі
- ҚР Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі
- ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі
- ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі
- ҚР Қаржылық мониторинг агенттігі
- А. Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты
- Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім беру академиясы
- Республикалық ғылыми-практикалық білім мазмұнын сараптау орталығы
- «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы
- «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі» акционерлік қоғамы
- «QazBioPharm» ұлттық холдингі» акционерлік қоғамы
- «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы «KEGOC» (Kazakhstan Electricity Grid Operating Company) акционерлік қоғамы
- «Қазпошта» акционерлік қоғамы
- «Азық-түлік келісім-шарт корпорациясы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Қазатомөнеркәсіп» ұлттық атом компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Ұлттық ақпараттық технологиялар» акционерлік қоғамы
- «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Қазақтелеком» акционерлік қоғамы
- «Қазақстан инжиниринг» (Kazakhstan Engineering) ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Қазақстан Ғарыш Сапары» үлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Тау-Кен Самұрық» ұлттық тау-кен компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Ақтау теңіз сауда порты» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «ҚазАвтоЖол» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «KAZAKH INVEST» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «KazakhExport» экспортты сақтандыру компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Kazakh Tourism» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы
- «Ұлттық геологиялық қызмет» акционерлік қоғамы
- Астана қаласының әкімдігі
- Алматы қаласының әкімдігі
- Шымкент қаласының әкімдігі
- Ақтөбе облысының әкімдігі
- Ақмола облысының әкімдігі
- Алматы облысының әкімдігі
- Атырау облысының әкімдігі
- Батыс Қазақстан облысының әкімдігі
- Жамбыл облысының әкімдігі
- Қарағанды облысының әкімдігі
- Қостанай облысының әкімдігі
- Қызылорда облысының әкімдігі
- Маңғыстау облысының әкімдігі
- Павлодар облысының әкімдігі
- Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі
- Түркістан облысының әкімдігі
- Шығыс облысының әкімдігі
- Абай облысының әкімдігі
- Жетісу облысының әкімдігі
- Ұлытау облысының әкімдігі
ҚР ДСМ жанындағы Термианлогиялық комиссиясы ұсынып отырған терапия саласының терминдері
| Р/с № | Қазақ тіліндегі нұсқасы | Орыс тіліндегі нұсқасы | Дефинициясы | Қорытынды (ұсыныстар мен ескертулер және пікірлер жазыңыздар) |
| Ысқырғыш құрғақ сырылдар | Свистящие сухие хрипы | 2.Əзірбайжан: fit çalan quru raller 3.Қырғыз: кургак ышкырыктар 4.Өзбек: ushtak chalinadigan quruq raller 5.Түрік: ıslık çalan kuru raller 6.Ағылшын: wheezing dry rales 7.Испан: sibilantes estertores secos 8.Неміс: pfeifende, trockene Rasselgeräusche 9.Француз: râles secs sifflants Бекітілген: Ысқырықты құрғақ сырылдар | ||
| Дуоденалды өтімсіздік | Дуоденстаз | 2.Əзірбайжан: duodenstaz 3.Қырғыз: дуоденстаз 4.Өзбек: duodenstaz 5.Түрік: duodenstaz 6.Ағылшын: duodenal stasis 7.Испан: duodestasis 8.Неміс: Duodenstase 9.Француз: duodenstase Ұсынылатын: Дуоденостаз | ||
| Діріл немесе жыбыр аритмия | Мерцательная аритмия | 2.Əзербайжан: atrial fibrilasiya 3.Қырғыз: атриалдык фибрилляция 4.Өзбек: atriyal fibrilatsiya 5.Түрік: atriyal fibrilasyon 6.Ағылшын: atrial fibrillation 7.Испан: fibrilación auricular 8.Неміс: Vorhofflimmern 9.Француз: fibrillation auriculairе Бекітілген: Жыбырлақ ырғақсыздық | ||
| Ұйқы безінің өт жолдарының рефлюксі | Рефлюкс билиарнопанкреатический | 2.Əзербайжан: biliar pankreatik reflü 3.Қырғыз: өт панкреатикалык рефлюкс 4.Өзбек: biliar pankreatik reflyuks 5.Түрік: biliary pancreatic reflux 6.Ағылшын: reflujo biliarpancreático 7.Испан: reflü biliyerpankreatik 8.Неміс: Gallen-Pankreas-Reflux 9.Француз: reflux biliairepancréatiqu Бекітілген: Өт-ұйқыбез рефлюксі | ||
| Гастроэзофагеалды рефлюкс | Гастроэзофагеальный рефлюкс | 2.Əзербайжан: qastroezofageal reflü 3.Қырғыз: Гастроэзофагеалдык рефлюкс 4.Өзбек: gastroezofagial reflyuks 5.Түрік: gastroözofageal reflü 6.Ағылшын: gastroesophageal reflux 7.Испан: reflujo gastroesofágico 8.Неміс: gastroösophagealer Reflux 9.Француз: reflux gastro-oesophagien Ұсынылатын: Гастроэзофагеалды рефлюкс | ||
| Өңештің пептикалық ойық жаралары | Пептическая язва желудка | 2.Əзірбайжан: Peptik xora 3.Қырғыз: Ашказан жарасы 4.Өзбек: Oshqozon yarasi 5.Түрік: Peptik ülser 6.Ағылшын: Peptic ulcer of the stomach 7.Испан: úlcera péptica 8.Неміс: Magengeschwür 9.Француз: Ulcère peptique | ||
| Сорылудың бұзылу синдромдары | Мальабсорбция | 2.Əзірбайжан: malabsorbsiya 3.Қырғыз: мальабсорбция 4.Өзбек: malabsorbtsiya 5.Түрік: malabsorbsiyon 6.Ағылшын: malabsorption 7.Испан: malabsorción 8.Неміс: Malabsorption 9.Француз: malabsorption Ұсынылатын: Мальабсорбция | ||
| Ойық жаралы колит, бейспецификалық жаралық колит | Неспецифический язвенный колит | 2.Əзірбайжан: Qeyri-spesifik xoralı kolit 3.Қырғыз: Спецификалык жаралуу колит 4.Өзбек: Nonspesifik yarali kolit 5.Түрік: Spesifik olmayan ülseratif kolit 6.Ағылшын: Non-specific ulcerative colitis 7.Испан: Colitis ulcerosa inespecífica 8.Неміс: Unspezifische Colitis ulcerosa 9.Француз: Colite ulcéreuse non spécifique Бекітілген: Бейспецификалық жаралық колит | ||
| Созылмалы өкпелі жүрек | Легочное сердце | 2.Əзербайжан: cor pulmonale 3.Қырғыз: өкпө жүрөк 4.Өзбек: kor pulmonale 5.Түрік: kor pulmonale 6.Ағылшын: pulmonary heart 7.Испан: corazón pulmonar 8.Неміс: Cor pulmonale 9.Француз: cœur pulmonaire | ||
| кеуде көкірегі, кеуде сарайының жарақаттары, кеуде қуысының жарақаттары, кеуде торының жарақаттары | грудная полость, травмы грудной клетки | 2.Əзербайжан:Sinə boşluğu 3.Қырғыз: Көкүрөк көңдөйү 4.Өзбек: Ko’krak bo’shlig’i 5.Түрік: Göğüs boşluğu 6.Ағылшын: Chest cavity 7.Испан: Cavidad torácica 8.Неміс: Brusthöhle 9.Француз: Cavité thoracique 10. Кеуде қуысы | ||
| Патологиялық бронхиалды тыныс | Патологическое бронхиальное дыхание | 2.Əзербайжан: patoloji bronxial tənəffüs 3.Қырғыз: патологиялык бронхиалдык дем алуу 4.Өзбек: patologik bronxial nafas olish 5.Түрік: patolojik bronşiyal solunum 6.Ағылшын: pathological bronchial breathing 7.Испан: respiración bronquial patológica 8.Неміс: pathologische Bronchialatmung 9.Француз: respiration bronchique pathologique 10. Патологиялық бронхтық тыныс. | ||
| Крупозды пневмония | Крупозная пневмония (плевропневмония) | 2.Əзербайжан: Lobar pnevmoniya (pleuropnevmoniya 3.Қырғыз: Лобар пневмония (плевропневмония 4.Өзбек: Lobar pnevmoniya (plevropnevmoniya 5.Түрік: Lober pnömoni (plöropnömoni 6.Ағылшын: Lobar pneumonia (pleuropneumonia 7.Испан: Neumonía lobar (pleuroneumonía 8.Неміс: Lobärpneumonie (Pleuropneumonie). 9.Француз: Pneumonie lobaire (pleuropneumonie) 10. Ұсынылатын: Плевропневмония. | ||
| Бронхоэктатикалық ауру | Бронхоэктатическая болезнь | 2.Əзербайжан: Bronşektazi 3.Қырғыз: бронхоэктаз 4.Өзбек: Bronxoektaziya 5.Түрік: bronşektazi 6.Ағылшын: bronchiectasis 7.Испан: Bronquiectasias 8.Неміс: Bronchiektasie 9.Француз: Bronchectasie Бекітілген: Бронхэктаздық ауру. | ||
| Бронхты астма, бронхылық демікпе | Бронхиальная астма | 2.Əзербайжан: Bronchectasie 3.Қырғыз: Бронхиалдык астма 4.Өзбек: Bronxial astma 5.Түрік: Bronşiyal astım 6.Ағылшын: Bronchial asthma 7.Испан: asma bronquial 8.Неміс: Asthma bronchiale 9.Француз: Asthme bronchique 10. Ұсынылатын: Бронхтық демікпе. | ||
| Тыныстық жеткіліксіздік, тыныс алу функциясының жеткіліксіздігі | Дыхательная недостаточность | 2.Əзербайжан: Tənəffüs çatışmazlığı 3.Қырғыз: Дем алуу жетишсиздиги 4.Өзбек: Nafas olish etishmovchiligi 5.Түрік: Solunum yetmezliği 6.Ағылшын: Respiratory failure 7.Испан: Insuficiencia respiratoria 8.Неміс: Atemversagen 9.Француз: Insuffisance respiratoire | ||
| Жиналған ісік суы қабынған | Экссудат | 2.Əзербайжан: ekssudat 3.Қырғыз: экссудат 4.Өзбек: ekssudat 5.Түрік: sızıntı 6.Ағылшын: exudate 7.Испан: exudado 8.Неміс: Exsudat 9.Француз: exsudat 10. Экссудат. | ||
| Жиналған ісік суы қабынбаған | Транссудат | 2.Əзербайжан: transudat 3.Қырғыз: трансудат 4.Өзбек: transudat 5.Түрік: transuda 6.Ағылшын: transudate 7.Испан: trasudado 8.Неміс: transsudat 9.Француз: transsouder 11. Транссудат. | ||
| Жүрек ұшы түрткісі | Верхушечный толчок | 2.Əзербайжан: apikal impuls 3.Қырғыз: апикалдык импульс 4.Өзбек: apikal impuls 5.Түрік: сapikal dürtü 6.Ағылшын: apex beat 7.Испан: impulso apical 8.Неміс: apikaler Impuls 9.Француз: impulsion apicale | ||
| Венозды қысым | Венозное давление | 2.Əзербайжан: venoz təzyiq 3.Қырғыз: веноздук басым 4.Өзбек: venoz bosim 5.Түрік: venöz basınç 6.Ағылшын: venous pressure 7.Испан: presión venosa 8.Неміс: Venendruck 9.Француз: pression veineuse 10. Веналық қысым. | ||
| Жүрек қыспасы | Стенокардия | 2.Əзербайжан: angina pektorisi 3.Қырғыз: стенокардия 4.Өзбек: angina pektoris 5.Түрік: anjina pektoris 6.Ағылшын: angina pectoris 7.Испан: angina de pecho 8.Неміс: Angina pectoris 9.Француз: angine de poitrine 10. Ұсынылатын. Стенокардия. | ||
| Шоқырақ ырғағы | Ритм галопа | 2.Əзірбайжан: çapmaq ritmi 3.Қырғыз: чуркоо ритм 4.Өзбек: galop ritmi 5.Түрік: dörtnala ritmi 6.Ағылшын: gallop rhythm 7.Испан: ritmo de galope 8.Неміс: Galopprhythmus 9.Француз: rythme du galop | ||
| Ревматоидты артрит | Ревматоидный артрит | 2.Əзірбайжан: romatoid artrit 3.Қырғыз: ревматоиддик артрит 4.Өзбек: revmatoid artrit 5.Түрік: romatizmal eklem iltihab 6.Ағылшын: rheumatoid arthritis 7.Испан: artritis reumatoide 8.Неміс: rheumatoide Arthritis 9.Француз: polyarthrite rhumatoïde | ||
| Жүйелі қызыл жегі | Системная красная волчанка | 2.Əзірбайжан: Sistemik lupus eritematosus 3.Қырғыз: Системалык кызыл кызыл кызыл 4.Өзбек: Tizimli qizil yuguruk 5.Түрік: Sistemik lupus eritematozus 6.Ағылшын: Systemic lupus erythematosus 7.Испан: Lupus eritematoso sistémico 8.Неміс: Systemischer Lupus erythematodes 9.Француз: Lupus érythémateux systémique | ||
| Гемолитикалық анемия | Гемолитическая анемия | 2.Əзірбайжан: Hemolitik anemiya 3.Қырғыз: Гемолитикалык анемия 4.Өзбек: Gemolitik anemiya 5.Түрік: Hemolitik anemi 6.Ағылшын: Hemolytic anemia 7.Испан: anemia hemolítica 8.Неміс: Hämolytische Anämie 9.Француз: Anémie hémolytique | ||
| Нефротикалық синдром, невроз синдромы | Нефротический синдром | 2.Əзірбайжан:Nefrotik sindrom 3.Қырғыз: Нефротикалык синдром 4.Өзбек: Nefrotik sindrom 5.Түрік: Nefrotik sendrom 6.Ағылшын: Nephrotic syndrome 7.Испан: síndrome nefrótico 8.Неміс: Nephrotisches Syndrom 9.Француз: Syndrome néphrotique | ||
| Тез өршитін гломерулонефрит | Прогрессирующий гломерулонефрит. | 2.Əзербайжан: Proqressiv qlomerulonefrit 3.Қырғыз: Прогрессивдүү гломерулонефрит 4.Өзбек: Progressiv glomerulonefrit 5.Түрік: İlerleyici glomerülonefrit 6.Ағылшын: Progressive glomerulonephritis 7.Испан: Glomerulonefritis progresiva 8.Неміс: Progressive Glomerulonephritis 9.Француз: Glomérulonéphrite progressive | ||
| Диффузды уытты зоб | Диффузный токсический зоб | 2.Əзербайжан: diffuz zəhərli guatr 3.Қырғыз: диффузиялык уулуу богок 5.Өзбек: yaygın toksik guatr 6.Ағылшын: diffuse toxic goiter 7.Испан: bocio tóxico difuso 8.Неміс: diffuser giftiger Kropf 9.Француз: goitre toxique diffus | ||
| Ревматикалық аурулар, ревматизм аурулары | Ревматические заболевания | 2.Əзірбайжан: Revmatik xəstəliklər 3.Қырғыз: Ревматикалык оорулар 4.Өзбек: Revmatik kasalliklar 5.Түрік: Romatizmal hastalıklar 6.Ағылшын: Rheumatic diseases 7.Испан: Enfermedades reumáticas 8.Неміс: Rheumatische Erkrankungen 9.Француз: Maladies rhumatismales | ||
| Жіті ревматикалық қызба, жіті ревматизм қызбасы | Острая ревматическая лихорадка | 2.Əзербайжан: kəskin revmatizm 3.Қырғыз: курч ревматизм 4.Өзбек: o’tkir revmatizm 5.Түрік: akut romatizma 6.Ағылшын: acute rheumatism 7.Испан: reumatismo agudo 8.Неміс: akuter Rheuma 9.Француз: rhumatisme aigu 10. Ұсынылатын: Жіті ревматизмдік қызба | ||
| Саңырауқұлақтық инфекция, зең инфекциясы, микоз инфекциясы | Грибковая инфекция | 1. саңырауқұлақ, зең. 2. Әзербайжан: Mantar infeksiyası 3. Қырғыз: Fungal 4. Өзбек: Qo’ziqorin infektsiyasi 5. Түрік: Mantar enfeksiyonu 6. Ағылшын: Fungal infection 7. Испан: Micosis 8. Неміс: Pilzinfektion 9. Француз:Infection fongique Ұсыныс: Зеңдік инфекция | ||
| аз-маз белок, шамалы ақуыз, бірен-саран ақуыз | немного белка | 1. Нәруыз, протеин 2. Әзербайжан: Zülal 3. Қырғыз: Протеин 4. Өзбек: Protein 5. Түрік : Protein 6. Ағылшын: Protein 7. Испан: Proteína 8. Неміс : Protein 9. Француз: Protéine Ұсыныстар: нәруыз | ||
| Қауіп факторы Тәуекел факторы | Фактор риска | 1. Тәуекел факторы 2. Әзербайжан: Risk faktoru 3. Қырғыз: Тобокелдик фактору 4. Өзбек: Xavf omili 5. Түрік : Risk faktörü 6. Ағылшын: Risk factor 7. Испан: factor de riesgo 8. Неміс : Risikofaktor 9. Француз: Facteur de risque Ұсыныс: Қауіп факторы | ||
| Кардиореналдық континуум | Кардиоренальный континуум | 1. Кардиореналдық континуум (грек. kardia — жүрек + лат. ren – бүйрек + continuum — үзіліссіз) – жүрек пен бүйрек дисфункциясының қабаттасуынан, кез келген басқа патологияның жеткіліксіздігінің одан сайын өршуі. 2. Әзербайжан: Kardiorenal davamlılıq 3. Қырғыз: Кардиореналдык континуум 4. Өзбек: Kardiorenal kontinuum 5. Түрік: kardiyorenal süreklilik 6. Ағылшын: Cardiorenal continuum 7. Испан: Continuo cardiorrenal 8. Неміс: Kardiorenales Kontinuum 9. Француз: Continuum cardiorénal | ||
| Тежегіш, бөгегіш, тоқтатқыш, бөгеме | Блокада, Блокатор | 1. Блокатор, бөгет 2. Әзербайжан: Bloker 3. Қырғыз: Блоккер 4. Өзбек: Bloklovchi 5. Түрік : Engelleyici 6. Ағылшын: Blocker 7. Испан: bloqueador 8. Неміс : Blocker 9. Француз: Bloqueur Ұсыныс: Блокатор | ||
| Созылыңқы ағымы | Затяжное течение | 1. Ұзақ ағымды 2. Әзербайжан: Uzadılmış cərəyan 3. Қырғыз: Узакка созулган 4. Өзбек: Uzoq muddatli oqim 5. Түрік : Uzatılmış akım 6. Ағылшын: Protracted course 7. Испан: corriente prolongada 8. Неміс : Längerer Strom 9. Француз: Courant prolongé Ұсыныс: ағымы ұзақ | ||
| Сауықтыру | Санирование | 1. тіннің немесе ағзаның белгілі бір бөлігін тазалау арқылы организмнің денсаулығын жақсартуға арналған емдік және профилактикалық шаралар 2. Әзербайжан: Sanitariya 3. Қырғыз: Санитария 4. Өзбек: Sanitariya 5. Түрік : Sanitasyon 6. Ағылшын: Sanitation 7. Испан: Saneamiento 8. Неміс : Hygiene 9. Француз: Sanitaire | ||
| Буын беткейінің конгурэнттілігі, буындық сәйкестік | Конгруэнтность суставных поверхностей | 1. Бір бірімен жанасатын буын беткейінің пішінінің толық сәйкестігі 2. Әзербайжан: Artikulyar səthlərin uyğunluğu 3. Қырғыз: Муун беттеринин конгруенциясы 4. Өзбек:Artikulyar yuzalarning uyg’unligi 5. Түрік: Eklem yüzeylerinin uyumu 6. Ағылшын: Congruence of articular surfaces 7. Испан: Congruencia de superficies articulares. 8. Неміс: Kongruenz der Gelenkflächen 9. Француз:Congruence des surfaces articulaires | ||
| Жаңадан алынған цитратты қан | свежецитарный кровь | 1. Жаңадан алынған қан 4% натрий гидроцитратының ерітіндісін (100 мл қанға 10 мл цитрат) қосу арқылы тұрақтандырылады. Қан алынғаннан кейінгі алғашқы 2 сағатта қолданылады. 2. Әзербайжан: təzə qanköçürmə 3. Қырғыз: жаңы кан 4. Өзбек:yangi qon 5. Түрік: taze kan 6. Ағылшын: fresh blood 7. Испан: sangre fresca 8. Неміс: frische Blut 9. Француз: sang frais | ||
| Үнсіз ойықжара | Немая язва | 1.Үнсіз ойықжара (әйгіленіссіз) – Ойықжараның «үнсіз» түрінде асқазанда ойықжара болғанымен, ол айқын көріністерсіз жүреді. 2. Әзербайжан: səssiz xora 3. Қырғыз: унчукпай жара 4. Өзбек: jim yara 5. Түрік: sessiz ülser 6. Ағылшын: silent ulcer 7. Испан: úlcera silenciosa. 8. Неміс: stilles Geschwür 9. Француз: ulcère silencieux | ||
| Анустың ұстай алмауы | Анальная инконтиненция | 1. Анустың ұстай алмауы – нәжістің тоқтамауы 2. Әзербайжан: anal inkontinans 3. Қырғыз: анал заара кармап калуу 4. Өзбек: anal inkontinans 5. Түрік: anal inkontinans 6. Ағылшын: anal incontinence 7. Испан: incontinencia anal 8. Неміс: Analinkontinenz 9. Француз:incontinence anale Ұсыныс: Артқы өтістің ұстамауы | ||
| пациенттің мәліметке (хабарға) ерікті келісімі | Добровольное информированное согласие пациента | 1. Науқастың мәліметке ерікті келісімі – пациенттің немесе оның өкілінің медициналық араласуға жеке келісімін растайтын құжат 2. Әзербайжан: Xəstənin könüllü məlumatlı razılığı 3. Қырғыз: Пациенттин ыктыярдуу макулдугу 4. Өзбек:Bemorning ixtiyoriy roziligi 5. Түрік:Hastanın gönüllü bilgilendirilmiş onamı 6. Ағылшын: Voluntary informed consent of the patient 7. Испан: Consentimiento informado voluntario del paciente 8. Неміс: Freiwillige Einwilligung des Patienten 9. Француз:Consentement volontaire et éclairé du patient | ||
| пациент — бақыланатын анальгезия | пациент-контролируемая анальгезия | 1. Науқаспен бақыланатын анальгезия 2. Латын: patientes estote imperium analgesia 3. Қырғыз: оорулуу көзөмөлдөгөн анальгезия 4. Өзбек: bemor tomonidan boshqariladigan analjeziya 5. Түрік: hasta kontrollü analjezi 6. Ағылшын: patient-controlled analgesia 7. Испан: analgesia controlada por el paciente 8. Неміс: patientengesteuerte Analgesie 9. Француз: analgésie contrôlée par le patient Ұсыныс: Науқаспен бақыланатын (қадағаланатын) анальгезия | ||
| Қуыс венаның ыдырауы Қуыс венасының босаңсуы | коллабирования полой вены | 1. Қуыс венасының босаңсуы — Қуыс вена тонусының төмендеуі 2. Әзербайжан: vena cavanın çökməsi 3. Қырғыз: вена кавасынын кулашы 4. Өзбек: kava venasining qulashi 5. Түрік: vena cava’nın çöküşü 6. Ағылшын: collapse of the vena cava 7. Испан: colapso de la vena cava 8. Неміс: Kollaps der Hohlvene 9. Француз: effondrement de la veine cave | ||
| волемиялық статус волемиялық жағдай, волемиялық күй | волемический статус | 1. Волемиялық статус — организмдегі су алмасуының ағымдағы жағдайы 2. Әзербайжан: volemik status 3. Қырғыз: volemic абалы 4. Өзбек: volemik holat 5. Түрік: volemik durum 6. Ағылшын: volemic status 7. Испан: estado volémico 8. Неміс: volämischer Status 9. Француз: statut volémique | ||
| Жүрек функциясының үзілістері | Перебои сердца | Жүректің жұмысындағы үзілістер: тоқтап қалу, үзіліс, өткізіп алған соғулар, біркелкі емес жүрек соғысы, жүректің лүпілі және дірілі. | ||
| дәруменсіздік | авитаминоз | авитаминоз | ||
| Арнайы емес, бейтәндік Бейспецификалық | Неспецифическая | телімсіз | ||
| Ойламай аггравациялау | Аггравация неумышленная | преувеличение больным отдельных симптомов действительно имеющегося заболевания | ||
| Озбыр | Агрессивный | Агрессивті | ||
| Адренотежегіш | Адреноблокатор | Блокада бөгет | ||
| Тежегіш, бөгегіш | Репрессор | Репрессор | ||
| Салдарлық биоқарымдар | Биопотенциалы фоновые | бастапқы | ||
| некроз | өліеттену | өліеттену | ||
| жүрек фибрилляциясы жүректің жыбырлауы жүректің жыбыры | фибрилляция сердца | жүректің жыбыры | ||
| жүрек дірілі | трепетание сердца | жүрек дірілі | ||
| коронарлы артериялардың бітелуі | окклюзия коронарных артерий | тәждік артериялардың бітелуі | ||
| кілегейлі қабат | слизистая оболочка | шырышты қабат, шырышты қабық | ||
| шешілу сатысы сауығу кезеңі | период выздоровления | сауығу кезеңі | ||
| қызу сатысы, өршу кезеңі | период обострения | өршу кезеңі | ||
| пульс жиілігі, ЖСЖ-жүрек соғу жиілігі, тамыр соғысының жиілігі | сердцебиение | жүрек қағысы | ||
| гомогенді көлеңкелену, гомогенді қараю | гомогенное затемнение | біртекті күңгірттену | ||
| іркіліс, тарылу, бітелу | застой | іркіліс | ||
| пиязшық, буылтық | луковица 12 п/к | он екі елі ішек буылтығы | ||
| гликирленген гемоглобин, глюкозамен қосылған гемоглобин | гликированный гемоглобин | глюкозаланған гемоглобин | ||
| стернальды пункция | стернальная пункция | төс сүйегінің пункциясы, төстік пункция | ||
| үзіліссіз ақсақтық | перемежающая хромата | кезектескен ақсақтық, кідірісті ақсақтық | ||
| ревматизм атакасы, ревматизмнің бірінші шабуылы | ревматическая атака | ревматизм шабуылы | ||
| ревматизм атакасы | ревматическая атака | ревматизмнің бірінші шабуылы | ||
| псевдокоронарлық | псевдокоронарный | жалған тәждік | ||
| псевдоклапандық | псевдоклапанный | жалған қақпақшалық | ||
| тырнаған (бір нәрсені қырған) дыбыс | скребущий шум | жүрекқаптың үйкеліс шуы | ||
| интермиттерлеуші пульс | интермиттирующий пульс | интермиттерленген пульс p.intermittens | ||
| іргелік эндокардит (БҚМУ) | пристеночный эндокардит | қабырғалық эндокардит | ||
| бляшка, түйінше, түймедақ | бляшка | түйіндақ | ||
| сыздап ауыру | тупая боль | түйнеп ауыру | ||
| тән белгі, спецификалық | патогномимоничный симптом, специфический симптом | specificus- түрін анықтау, түрге тән, арнайы, арнамалы, тән | ||
| сыздап ауыру | тупая боль | түйнеп ауыру, түйіліп ауыру | ||
| айналмалы артерия тармағы | огибающая ветвь артерий | айналып өтетін артерия | ||
| ремиссия сатысы | фаза ремиссии | тыншу сатысы, тынышталу сатысы | ||
| ассоцирленген клиникалық жағдайлар | ассоциированные клинические состояния | бірлескен клиникалық жағдайлар, байланысты клиникалық жағдайлар | ||
| күпсектік, диффузды ісіну | слоновость | күп болып ісіну | ||
| Индукцияланған, ықпалдандырылған | индуцированный | индукцияланған | ||
| Өсінді, өсіп өну | вегетация | Virentia -ол теріде немесе дененің басқа бөліктерінде патологиялық өсінділердің пайда болуын сипаттайды | ||
| Коронарлық артерияны шунттау | аортокоронарное шунтирование | Arteria coronaria insitionis bypass — атеросклероздан зардап шеккен жүректің коронарлық артерияларына анастомоз жасау | ||
| Антидот | антидот | у қайтарғыш, antidotum — у басқыш денедегі улы заттарды залалсыздандыру мақсатымен қолданьглатын әртүрлі химиялық қосылыстар | ||
| көңілсіздік | угнетение | Oppressione, жабырқаңқылық. көңілсіздік | ||
| қалжырау, болдыру, қажу | утомление | fatigue қалжырау, болдыру, қажу | ||
| сананың бұзылуы | расстройства сознания сумеречные | Crepusculum inordinatio conscientiae, сананың бұзылуы-бұл автоматты әрекеттермен немесе айқын әсерлермен бірге сананың айқындылығын кенеттен жоғалтумен бірге жүретін қысқа мерзімді патологиялық жағдай | ||
| децеребрация сіреспесі, децеребрациялық қаттылық | ригидность децеребрационная | decerebratio rigiditas, децеребрациялық қаттылық | ||
| персистерлеуші | персистирующие | ұзақ сақталу | ||
| интермиттеуші | интермиттирующее | үзік-үзік | ||
| пептикалық жара | пептическая язва | рeptic, ас қорыту процесіне қатысты | ||
| аплазиялық | апластический | aplastic жаңа тінге айнала алмайды | ||
| пролонгирленген | пролонгированный | ұзартылған әрекет | ||
| постуральды дренаж | постуральный дренаж | бұл өкпеден сұйықтықтың шығуын қамтамасыз ететіндей дене қалпын өзгерту | ||
| «қалқыған сең» белгісі | симптом «плавающей льдинки» | Асцит бар кезде қолдың ұшымен нұқып ұрған бауыр төмен батады да, қайтадан қалқып келіп, қол ұшына рады. Асцит кезінде өскен бауырды анықтау үшін қолданылады | ||
| ремиссия сатысы,тыншу сатысы, тынышталу | фаза ремиссии | Tempus remissionis, Созылмалы жүрек функциясы жеткіліксіздігінің ремиссия сатысы | ||
| жүрек жеткіліксіздігі, жүрек әлсіздігі, жүрек шамасыздығы | сердечная недостаточность | Cordefectum, қан айналымының жетіспеушілігі, жүрек функциясының жеткіліксіздігі | ||
| 99. | қуқылдану, бозару, бозғылт | бледность | Лат.pallor, бұрын қолданылған сөз қуқылдану. Қазіргі уақытта медицина тілі бойынша бозғылт сөзі түсінікті жалпы термин болып саналады |
Copyright ©2025 - Все права защищены
Designed by IRIS COMPANY